Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Alptegin

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 368-b. — ziyouz.com

    Alptegin (taxm. 885-963) - somoniylar laşkarboşisi. Nasr ibn Ahmad Somoniy davrida visoq boşi, xayl boşi, hojib darajasiga kötarildi; Nuh ibn Nasr Somoniyning öğli Abdulmalik davrida Xurosonga sipohsolor etib tayinlandi. Mansur ibn Nuh Somoniy (961—976) taxtga ötqazilgandan köp ötmay, Buxorodagi ba'zi amirlarning iğvosi b-n Mansur ibn Nuh Somoniy va A. örtasida nizo kelib çiqdi; amir Mansur unga qarşi katta qöşin yubordi. Oqibatda A. Xu-rosonni tark etib, Balx tarafga yöl oldi; ta'qib qilib kelgan Buxoro qöşinini Xulm darasida tor-mor keltirdi. Şundan keyin Bomiyon, Kobul, Ğaznani egalladi (962) va öşa yerdan Hindistonga tez-tez hujum qilib turdi. Lekin ana şunday yurişlardan birida yölda vafot etdi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АЛПТЕГИН (тахм. 885-963) - сомонийлар лашкарбошиси. Наср ибн Аҳмад Сомоний даврида висоқ боши, хайл боши, ҳожиб даражасига кўтарилди; Нуҳ ибн Наср Сомонийнинг ўғли Абдулмалик даврида Хуросонга сипоҳсолор этиб тайинланди. Мансур ибн Нуҳ Сомоний (961—976) тахтга ўтқазилгандан кўп ўтмай, Бухородаги баъзи амирларнинг иғвоси б-н Мансур ибн Нуҳ Сомоний ва А. ўртасида низо келиб чиқди; амир Мансур унга қарши катта қўшин юборди. Оқибатда А. Ху-росонни тарк этиб, Балх тарафга йўл олди; таъқиб қилиб келган Бухоро қўшинини Хулм дарасида тор-мор келтирди. Шундан кейин Бомиён, Кобул, Ғазнани эгаллади (962) ва ўша ердан Ҳиндистонга тез-тез ҳужум қилиб турди. Лекин ана шундай юришлардан бирида йўлда вафот этди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.