Alveolalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 372-b. — ziyouz.com
Alveolalar (lot. alveolus — öyiq, pufakça, xaltaça) — 1) oddiy va murakkab bezlarning şira (sekret) ajratuvçi pufakçalari — alveolyar bezlarning oxirgi qismlari. Bezlardagi A.da şiralar yiğilganda bakalga öxşasa, şiralari çiqqandan söng naysimon şaklda böladi. Öpka bronxlarining oxirgi qismi ham A. deb ataladi. Ular nafas olganda kengayib, nafas çiqarganda torayib havo almaşinuvini ta'minlaydi. Bronx A.i pufakçaga öxşab, devorlari epiteliy hujayralaridan iborat. A.ni taşqi tomondan örab olgan qilsimon qon tomirlar nafas olganda kislorodni söradi. Nafas çiqarganda işlangan gaz aksinça A.ga ötadi; 2) jağ suyaklarining tişlar joylaşadigan öyiqçasi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЬВЕОЛАЛАР (лот. alveolus — ўйиқ, пуфакча, халтача) — 1) оддий ва мураккаб безларнинг шира (секрет) ажратувчи пуфакчалари — альвеоляр безларнинг охирги қисмлари. Безлардаги А.да ширалар йиғилганда бакалга ўхшаса, ширалари чиққандан сўнг найсимон шаклда бўлади. Ўпка бронхларининг охирги қисми ҳам А. деб аталади. Улар нафас олганда кенгайиб, нафас чиқарганда торайиб ҳаво алмашинувини таъминлайди. Бронх А.и пуфакчага ўхшаб, деворлари эпителий ҳужайраларидан иборат. А.ни ташқи томондан ўраб олган қилсимон қон томирлар нафас олганда кислородни сўради. Нафас чиқарганда ишланган газ аксинча А.га ўтади; 2) жағ суякларининг тишлар жойлашадиган ўйиқчаси.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.