Alyuminiy xlorid
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 381-b. — ziyouz.com
Alyuminiy xlorid ALYUMINIY XLORID, A1C13 - xlorid kislotaning alyuminiyli tuzi, rangsiz kristall; ziçligi 2440 kg/m3, qutbli molekulalardan tuzilgan organik erituvçilarda va suvda yaxşi eriydi (100 g suvda 44,38 g). Suvli eritmalarda uning oq-sarğiş rangli kristallogidrata A1C13-6H2O hosil böladi. Qutbli molekulalar (NH3, PC13, PC15) b-n birikmalar hosil qiladi. Kaolin, boksit va b. tabiiy minerallarga yuqori t-rada xlor va uglerod (N)-oksid aralaşmasini ta'sir ettiriş yöli b-n olinadi. Suvsiz A.x. alkillaş reaksiyasida, neftni krekinglaşda katalizator sifatida, şuningdek jun böyaş sanoatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЮМИНИЙ ХЛОРИД, А1С13 - хлорид кислотанинг алюминийли тузи, рангсиз кристалл; зичлиги 2440 кг/м3, қутбли молекулалардан тузилган органик эритувчиларда ва сувда яхши эрийди (100 г сувда 44,38 г). Сувли эритмаларда унинг оқ-сарғиш рангли кристаллогидрата А1С13-6Н2О ҳосил бўлади. Қутбли молекулалар (NH3, РС13, РС15) б-н бирикмалар ҳосил қилади. Каолин, боксит ва б. табиий минералларга юқори т-рада хлор ва углерод (Н)-оксид аралашмасини таъсир эттириш йўли б-н олинади. Сувсиз А.х. алкиллаш реакциясида, нефтни крекинглашда катализатор сифатида, шунингдек жун бўяш саноатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.