Amazonas
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 385–386-b. — ziyouz.com
Amazonas AMAZONAS, Amazonka — Braziliyaning eng yirik, lekin aholi siyrak ştati. Mamlakatning şim.-ğarbida. Mayd. 1567,9 ming km2, aholisi 21,1 mln. kişi (1991). Ma'muriy markazi va yagona yirik şahri — Manaus. A. asosan Amazonka pasttekisligida joylaşgan. Aholisining köproq qismi metislar. Bir qança indeys qabilalari ibtidoiy jamoa davri şaroitida sernam örmonlarda yaşaydi. Lateks (yovvoyi geveya daraxtining şarbati — kauçuk), braziliya yonğoği va b. mevalar yiğiş, qimmatbaho yoğoçlar tayyorlaş, yoğoçdan xuşböy moylar oliş A. qişloq xöjaligining asosini taşkil etadi. Dehqonçilik sust rivojlangan, hammasi bölib bir neça ön ming gek-targa bir neça xil ekin (şoli, maniok, banan va b.) ekiladi. Ozroq miqdorda neft qazib olinadi. Manausda bir neça sanoat korxonalari (yoğoçeozlik, gugurt, oziq-ovqat) va neftni qayta işlovçi z-d bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМАЗОНАС, Амазонка — Бразилиянинг энг йирик, лекин аҳоли сийрак штати. Мамлакатнинг шим.-ғарбида. Майд. 1567,9 минг км2, аҳолиси 21,1 млн. киши (1991). Маъмурий маркази ва ягона йирик шаҳри — Манаус. А. асосан Амазонка пасттекислигида жойлашган. Аҳолисининг кўпроқ қисми метислар. Бир қанча индейс қабилалари ибтидоий жамоа даври шароитида сернам ўрмонларда яшайди. Латекс (ёввойи гевея дарахтининг шарбати — каучук), бразилия ёнғоғи ва б. мевалар йиғиш, қимматбаҳо ёғочлар тайёрлаш, ёғочдан хушбўй мойлар олиш А. қишлоқ хўжалигининг асосини ташкил этади. Деҳқончилик суст ривожланган, ҳаммаси бўлиб бир неча ўн минг гек-тарга бир неча хил экин (шоли, маниок, банан ва б.) экилади. Озроқ миқдорда нефть қазиб олинади. Манаусда бир неча саноат корхоналари (ёғочеозлик, гугурт, озиқ-овқат) ва нефтни қайта ишловчи з-д бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.