Ambroziya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 395-b. — ziyouz.com
Ambroziya (Ambrosia) - 1) qoqidoşlar oilasiga mansub bir yillik va köp yillik ötlar turkumi, 30 ga yaqin turi bor. Amerika, Osiyo, Yevropa, Afrika va Avstraliya hamda Tinç va Atlantika okeanlaridagi köpgina orollarda tarqalgan. Qozoğiston, Şim. Kavkaz, Ukraina va Rossiyadagi bir qança turlar zararkunanda begona ut hisoblanadi; 2) daraxtlar poyasidagi pöstloqxör qönğizlar oçgan yöllarda ösadigan sodda xaltali zamburuğlar mitseliysi tanasining oq yoki qizğiş ğubori. A. mitseliysi qönğizlar uçun oziq böladi. A. b-n qönğizlar örtasidagi munosabat simbioz yaşaşga misol böladi. Çunki A. faqat daraxt yoğoçi b-n emas, balki qönğizlarning axlati hisobidan ham oziqlanadi. A. spora hosil qiladi, maxsus hujayralari urğoçi pöstloqhör qönğizlar içagi orqali boşqa soğlom daraxtlarga ötadi. Mac, rophoma zamburuği hosil qiladigan A. burçoqdoşlar, piyozguldoşlar tanasida qöşqanotli haşarotlar paydo qiladigan börtmalarda uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМБРОЗИЯ (Ambrosia) - 1) қоқидошлар оиласига мансуб бир йиллик ва кўп йиллик ўтлар туркуми, 30 га яқин тури бор. Америка, Осиё, Европа, Африка ва Австралия ҳамда Тинч ва Атлантика океанларидаги кўпгина оролларда тарқалган. Қозоғистон, Шим. Кавказ, Украина ва Россиядаги бир қанча турлар зараркунанда бегона ут ҳисобланади; 2) дарахтлар поясидаги пўстлоқхўр қўнғизлар очган йўлларда ўсадиган содда халтали замбуруғлар мицелийси танасининг оқ ёки қизғиш ғубори. А. мицелийси қўнғизлар учун озиқ бўлади. А. б-н қўнғизлар ўртасидаги муносабат симбиоз яшашга мисол бўлади. Чунки А. фақат дарахт ёғочи б-н эмас, балки қўнғизларнинг ахлати ҳисобидан ҳам озиқланади. А. спора ҳосил қилади, махсус ҳужайралари урғочи пўстлоқҳўр қўнғизлар ичаги орқали бошқа соғлом дарахтларга ўтади. Mac, rophoma замбуруғи ҳосил қиладиган А. бурчоқдошлар, пиёзгулдошлар танасида қўшқанотли ҳашаротлар пайдо қиладиган бўртмаларда учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.