Amerika-Meksika uruşi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 410–411-b. — ziyouz.com
Amerika-Meksika uruşi (1846—48) — AQŞning Meksikaga qarşi olib borgan bosqinçilik uruşi. AQŞning jan.dagi plantatorquldorlar Meksikaning Texas ştatiga kuçib utganlar va Meksika hukumatiga qarşi isyon kötarganlar (1835) hamda Texasni «mustaqil» davlat deb e'lon qilganlar (1836). 1845 y.ga kelib, AQŞ Texasni öz ştatlari tarkibiga qöşib olişga erişdi, bu 1846—48 y. uruşini keltirib çiqardi. AQŞ bosqinçilari Meksika qöşinlarini tor-mor qilib, 1847 y. sent.da mamlakat poytaxti Mexikoni oldilar. 1848 y. 2 fev.da Guadalupe-Idalgoda sulh şartnomasi tuzildi, unga muvofiq AQŞ Meksika yerlarining deyarli yarmini (Texas, Yangi Meksika, Arizonaning bir qismi, Yuqori Kaliforniyani) uziga qöşib oldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМЕРИКА-МЕКСИКА УРУШИ (1846—48) — АҚШнинг Мексикага қарши олиб борган босқинчилик уруши. АҚШнинг жан.даги плантаторқулдорлар Мексиканинг Техас штатига кучиб утганлар ва Мексика ҳукуматига қарши исён кўтарганлар (1835) ҳамда Техасни «мустақил» давлат деб эълон қилганлар (1836). 1845 й.га келиб, АҚШ Техасни ўз штатлари таркибига қўшиб олишга эришди, бу 1846—48 й. урушини келтириб чиқарди. АҚШ босқинчилари Мексика қўшинларини тор-мор қилиб, 1847 й. сент.да мамлакат пойтахти Мехикони олдилар. 1848 й. 2 фев.да Гуадалупе-Идальгода сулҳ шартномаси тузилди, унга мувофиқ АҚШ Мексика ерларининг деярли ярмини (Техас, Янги Мексика, Аризонанинг бир қисми, Юқори Калифорнияни) узига қўшиб олди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.