Amil spirtlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 412–413-b. — ziyouz.com
Amil spirtlar - bir atomli töyingan spirtlar. Ziçligi 814 kg/m3. A.s.ning 8 ta izomeri bor. Ular orasida eng ahamiyatlisi izoamil spirtdir. Odatdagi şaroitda A.s. ning hamma izomerlari suyuq böladi. Izoamil spirt rangsiz suyuqlik bölib, undan qölansa hid keladi, qaynaş t-rasi 131,5°, suvda yomon erib, azeotrop aralaşma hosil qiladi. Organik erituvçilarda yaxşi eriydi. As. sivuxa moyidan olinadi. Ular sintetik usullar b-n ham hosil qilinadi. A.s. sulfat kislota b-n qizdirilganda oddiy amil efirlar hosil böladi. Izoamil spirtning murakkab efirlari, mas, izoamilatsetat xuşböy modda. U meva essensiyalari tayyorlaşda va lok, böyoq i.ç. da erituvçi modda sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМИЛ СПИРТЛАР - бир атомли тўйинган спиртлар. Зичлиги 814 кг/м3. А.с.нинг 8 та изомери бор. Улар орасида энг аҳамиятлиси изоамил спиртдир. Одатдаги шароитда А.с. нинг ҳамма изомерлари суюқ бўлади. Изоамил спирт рангсиз суюқлик бўлиб, ундан қўланса ҳид келади, қайнаш т-раси 131,5°, сувда ёмон эриб, азеотроп аралашма ҳосил қилади. Органик эритувчиларда яхши эрийди. Ас. сивуха мойидан олинади. Улар синтетик усуллар б-н ҳам ҳосил қилинади. А.с. сульфат кислота б-н қиздирилганда оддий амил эфирлар ҳосил бўлади. Изоамил спиртнинг мураккаб эфирлари, мас, изоамилацетат хушбўй модда. У мева эссенциялари тайёрлашда ва лок, бўёқ и.ч. да эритувчи модда сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.