Aminofenollar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 418-b. — ziyouz.com
Aminofenollar AMINOFENOLLAR, aminogidroksibenzollar, gidroksianilinlar — organik birikmalar. A. mfoter birikmalar bölib, kislota va işqorlar b-n reaksiyaga kirişib, tuz hosil qiladi. Uç xil izomeri bor. o-A., suyuqlaniş t-rasi 174°, m-A., suyuqlaniş t-rasi 123° va p-A., suyuqlaniş t-rasi 186°. Orto- va paraizomerlar havoda oksidlanib jigarrang tusga kiradi, metaizomer esa barqarorroqdir. A. nitrofenol yoki nitrofenollarni qaytariş yöli b-n olinadi. A. olgingugurtli böyoqlar va azoböyoqlar i.ç. da qöllaniladi. Bundan taşqari, p-A. «a ularning hosilalari, mas, metol, amidol fotografiyada işlatiladi. p- va o-A. möyna hamda jun mahsulotlarini, o-A.ning N-metil hosilasi esa soçni jigarrangga böyaşda qöllaniladi. m-A. p-aminosalitsilat kislota i.ç.da oraliq mahsulot hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМИНОФЕНОЛЛАР, аминогидроксибензоллар, гидроксианилинлар — органик бирикмалар. А. мфотер бирикмалар бўлиб, кислота ва ишқорлар б-н реакцияга киришиб, туз ҳосил қилади. Уч хил изомери бор. о-А., суюқланиш т-раси 174°, м-А., суюқланиш т-раси 123° ва п-А., суюқланиш т-раси 186°. Орто- ва параизомерлар ҳавода оксидланиб жигарранг тусга киради, метаизомер эса барқарорроқдир. А. нитрофенол ёки нитрофенолларни қайтариш йўли б-н олинади. А. олгингугуртли бўёқлар ва азобўёқлар и.ч. да қўлланилади. Бундан ташқари, п-А. «а уларнинг ҳосилалари, мас, метол, амидол фотографияда ишлатилади. п- ва о-А. мўйна ҳамда жун маҳсулотларини, о-А.нинг N-метил ҳосиласи эса сочни жигаррангга бўяшда қўлланилади. м-А. п-аминосалицилат кислота и.ч.да оралиқ маҳсулот ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.