Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Amortizatsiya

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 439-b. — ziyouz.com

    Amortizatsiya (lot. amortisatio — qoplaş), asosiy kapital (fondlar) amortizatsiyasi— asosiy kapital (maşina, mexanizmlar, jihozlar, binolar, inşootlar)ning ekspluatatsiya jarayonida eskirişi va ayni paytda ular qiymatining muayyan davr davomida işlab çiqarilayotgan tayyor mahsulotlarga ötib borişi. Asosiy vositalar moddiy yoki jismonan va ma'naviy eskiradi. Moddiy eskiriş mehnat vositalaridan foydalaniş jadalligi va uning korxonada işlatilgan muddatlari b-n belgilanadi. Ma'naviy eskiriş texnika taraqqiyoti natijasida mehnat vositalarining arzonlaşuvi hamda iqtisodiy jihatdan mukammal bölgan yangi mehnat vositalarining yaratilişi va joriy qilinişi b-n boğliq. A. meyori asosiy fondlar turiga, xizmat qiliş muddatlariga köra tabaqalaştiriladi. A. qiymati mahsulotning i.ç. tannarxiga kiritib boriladi. Mahsulot sotilgaç, bu qiymat amortizatsiya ajratmalari körinişida eskirgan jihozlar örniga yangisini sotib oliş uçun zarur bölgan mablağlar summasi tarzida jamğariladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АМОРТИЗАЦИЯ (лот. amortisatio — қоплаш), асосий капитал (фондлар) амортизацияси— асосий капитал (машина, механизмлар, жиҳозлар, бинолар, иншоотлар)нинг эксплуатация жараёнида эскириши ва айни пайтда улар қийматининг муайян давр давомида ишлаб чиқарилаётган тайёр маҳсулотларга ўтиб бориши. Асосий воситалар моддий ёки жисмонан ва маънавий эскиради. Моддий эскириш меҳнат воситаларидан фойдаланиш жадаллиги ва унинг корхонада ишлатилган муддатлари б-н белгиланади. Маънавий эскириш техника тараққиёти натижасида меҳнат воситаларининг арзонлашуви ҳамда иқтисодий жиҳатдан мукаммал бўлган янги меҳнат воситаларининг яратилиши ва жорий қилиниши б-н боғлиқ. А. меъёри асосий фондлар турига, хизмат қилиш муддатларига кўра табақалаштирилади. А. қиймати маҳсулотнинг и.ч. таннархига киритиб борилади. Маҳсулот сотилгач, бу қиймат амортизация ажратмалари кўринишида эскирган жиҳозлар ўрнига янгисини сотиб олиш учун зарур бўлган маблағлар суммаси тарзида жамғарилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.