Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ampir

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 442-b. — ziyouz.com

    Ampir (frans. empire — imperiya) — me'morlik va bezak san'atida 19-a. boşlarida vujudga kelgan hamda klassitsizm rivojini nihoyasiga yetkazgan uslub. Şakllarning mahobatligiga, be-zaklarning jozibadorligiga (nişon, naqşlarda) erişildi. Qad. Rim, Yunoniston va Misr badiiy merosiga tayangan holda, yangi mavzular b-n rivojlantirişda davlat va harbiylar qudratining ramzi bölib xizmat qildi. A. uslubi birinçi marta Fransiyaning Napoleon I imperiyasi davrida şakllandi (mas, Parijda hoz. de Goll maydonidagi Zafar toqi, 1806—37; me'mori J. F. Şalgren). Unda Napoleon harbiy diktaturasiga suyangan burjua doiralarining ğoyalari va estetik qaraşlari ifoda ettirilgan.

    Özbekistonda S. Polupanov, A. Sidorov, V. Arxangelskiy, A. Şçusev, M. Bulatov, A. Boboxonov kabi me'morlar ijodida (mas, Toşkent ş.dagi Navoiy teatri, 1940 va b.) A. uslubi öz ifodasini topgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АМПИР (франц. empire — империя) — меъморлик ва безак санъатида 19-а. бошларида вужудга келган ҳамда классицизм ривожини ниҳоясига етказган услуб. Шаклларнинг маҳобатлигига, бе-закларнинг жозибадорлигига (нишон, нақшларда) эришилди. Қад. Рим, Юнонистон ва Миср бадиий меросига таянган ҳолда, янги мавзулар б-н ривожлантиришда давлат ва ҳарбийлар қудратининг рамзи бўлиб хизмат қилди. А. услуби биринчи марта Франциянинг Наполеон I империяси даврида шаклланди (мас, Парижда ҳоз. де Голл майдонидаги Зафар тоқи, 1806—37; меъмори Ж. Ф. Шальгрен). Унда Наполеон ҳарбий диктатурасига суянган буржуа доираларининг ғоялари ва эстетик қарашлари ифода эттирилган.

    Ўзбекистонда С. Полупанов, А. Сидоров, В. Архангельский, А. Шчусев, М. Булатов, А. Бобохонов каби меъморлар ижодида (мас, Тошкент ш.даги Навоий театри, 1940 ва б.) А. услуби ўз ифодасини топган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.