Amyobiaz
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 412-b. — ziyouz.com
Amyobiaz AMYOBIAZ, amyoba dizenteriyasi — yöğon içakning yarali yalliğlanişi b-n keçadigan protozoy kasallik, içburuğning bir turi. Dizenteriya amyobasi qözğatadi. Kasallikda bemorning tinkasi qurib, iştahasi yöqoladi, qorni oğrib, içi ketadi (bir keça-kunduzda 5—20 va undan köp), suyuq najasda şilliq moddalar va qon böladi. Ba'zan harorat kötariladi (39—40°), zaharlaniş alomatlari (köngil aynişi, qusiş), jigar va b. a'zolarda abssess röy beradi. Davo çoralari körilmasa yoki bilar-bilmas davo qilinsa, kasallik surunkali şaklga ötadi. A. b-n oğrigan bemor kasalxonada davolanadi. Me'da-içak faoliyati buzilganda darhol vraçga murojaat etiş lozim. AMYOBOID TUZILIŞ - pöstsiz, bir hujayrali ayrim suvötlarning tuzilişi. A.t. ba'zi suvötlar va sodda organizmlar uçun doimiy holat bölsa, boşqalari uçun vaqninçalik hisoblanadi. Amyoboid tuzilgan organizmlar soxta oyoqpar çiqarib siljiş qobiliyatiga ega. Mas, tillasimon suvötlardan Rhizochrysis scherfelii şunday tuzilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМЁБИАЗ, амёба дизентерияси — йўғон ичакнинг ярали яллиғланиши б-н кечадиган протозой касаллик, ичбуруғнинг бир тури. Дизентерия амёбаси қўзғатади. Касалликда беморнинг тинкаси қуриб, иштаҳаси йўқолади, қорни оғриб, ичи кетади (бир кеча-кундузда 5—20 ва ундан кўп), суюқ нажасда шиллиқ моддалар ва қон бўлади. Баъзан ҳарорат кўтарилади (39—40°), заҳарланиш аломатлари (кўнгил айниши, қусиш), жигар ва б. аъзоларда абсцесс рўй беради. Даво чоралари кўрилмаса ёки билар-билмас даво қилинса, касаллик сурункали шаклга ўтади. А. б-н оғриган бемор касалхонада даволанади. Меъда-ичак фаолияти бузилганда дарҳол врачга мурожаат этиш лозим. АМЁБОИД ТУЗИЛИШ - пўстсиз, бир ҳужайрали айрим сувўтларнинг тузилиши. А.т. баъзи сувўтлар ва содда организмлар учун доимий ҳолат бўлса, бошқалари учун вақnинчалик ҳисобланади. Амёбоид тузилган организмлар сохта оёқпар чиқариб силжиш қобилиятига эга. Мас, тилласимон сувўтлардан Rhizochrysis scherfelii шундай тузилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.