Anabaptistlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 459-b. — ziyouz.com
Anabaptistlar (yun. anabaptizo — qayta çöqintiraman) — 16-a.da Germaniya va Şveysariyada paydo bulgan plebeylar (yuqsillar) harakati tarafdorlari. A. çerkov erkin bulişi, uning işlariga davlat aralaşmasligi va kişi esini tanigandan keyin çöqintirilişi lozim degan talabni olga suradi. A. «yaqinda qiyomat boşlanib, hammayoq ağdar-tuntar böladi», deb işonar, sud, xukumatga itoat etişni, harbiy xizmatni rad qilardilar. Germaniyadagi dehqonlar uruşi (1524—26) va Tomas Myunser ta'sirida A. bir qismi faol inqilobiy harakatga ötdi. A. ta'limoti Germaniya, Niderlandiya va Şveysariyada tez yoyildi. Dehqonlar uruşi mağlubiyatga uçragaç, A. ta'qib ostiga olindi. Ta'qib qilişlar 18-a. ga qadar davom etdi. A. ning qaraşlari ayrim protestant mazhablari aqidalariga singib ketdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНАБАПТИСТЛАР (юн. anabaptizo — қайта чўқинтираман) — 16-а.да Германия ва Швейцарияда пайдо булган плебейлар (йуқсиллар) ҳаракати тарафдорлари. А. черков эркин булиши, унинг ишларига давлат аралашмаслиги ва киши эсини танигандан кейин чўқинтирилиши лозим деган талабни олга суради. А. «яқинда қиёмат бошланиб, ҳаммаёқ ағдар-тунтар бўлади», деб ишонар, суд, хукуматга итоат этишни, ҳарбий хизматни рад қилардилар. Германиядаги деҳқонлар уруши (1524—26) ва Томас Мюнцер таъсирида А. бир қисми фаол инқилобий ҳаракатга ўтди. А. таълимоти Германия, Нидерландия ва Швейцарияда тез ёйилди. Деҳқонлар уруши мағлубиятга учрагач, А. таъқиб остига олинди. Таъқиб қилишлар 18-а. га қадар давом этди. А. нинг қарашлари айрим протестант мазҳаблари ақидаларига сингиб кетди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.