Analgetiklar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 466–467-b. — ziyouz.com
Analgetiklar (analgetik moddalar) — oğriqni qoldiruvçi yoki kamaytiruvçi dorilar; farmakologik ta'siriga köra narkotik va narkotikmas A. farq qilinadi. Narkotik A.ga morfin, omnopon va uning sintetik örindoşlari (promedol, fenadon va b.) kiradi; ular turli oğriqlar, jumladan şikastlaniş va b. hollardagi kuçli oğriqlarni ham qoldiradi. Narkotik A. takror-takror qabul qilinganda odam unga örganib, qömsaydigan bölib qoladi va bu narkomaniyaga sabab bölişi mumkin. Narkotikmas A.ga kimyoviy tuzilişi turliça bölgan sintetik moddalar (amidopirin, analgin, fenatsetin, atsetilsalitsilat kislota, paratsetamol va b.) kiradi; bu xil A.ning narkotik A.ga Karaganda oğriq qoldiruvçi ta'siri kuçsizroq bölib, asosan, nevralgiya tusidagi oğriklarda, mialgiya (muskullar yalliğlanişi)da, tiş va boş ogrigida işlatiladi. Narkotikmas A. oğriq qoldiriş b-n bir qatorda isitma tuşişiga va yalliglanişni bartaraf etişga ham yordam beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНАЛЬГЕТИКЛАР (анальгетик моддалар) — оғриқни қолдирувчи ёки камайтирувчи дорилар; фармакологик таъсирига кўра наркотик ва наркотикмас А. фарқ қилинади. Наркотик А.га морфин, омнопон ва унинг синтетик ўриндошлари (промедол, фенадон ва б.) киради; улар турли оғриқлар, жумладан шикастланиш ва б. ҳоллардаги кучли оғриқларни ҳам қолдиради. Наркотик А. такрор-такрор қабул қилинганда одам унга ўрганиб, қўмсайдиган бўлиб қолади ва бу наркоманияга сабаб бўлиши мумкин. Наркотикмас А.га кимёвий тузилиши турлича бўлган синтетик моддалар (амидопирин, анальгин, фенацетин, ацетилсалицилат кислота, парацетамол ва б.) киради; бу хил А.нинг наркотик А.га Караганда оғриқ қолдирувчи таъсири кучсизроқ бўлиб, асосан, невралгия тусидаги оғрикларда, миальгия (мускуллар яллиғланиши)да, тиш ва бош огригида ишлатилади. Наркотикмас А. оғриқ қолдириш б-н бир қаторда иситма тушишига ва яллигланишни бартараф этишга ҳам ёрдам беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.