Andijon adirlari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 494-b. — ziyouz.com
Andijon adirlari (Beşböz adirlari) — Farğona vodiysining jan.- şarqidagi qirlar. Ğarbda Şahrixonsoy va şarqda Andijonsoy oraliğida. Mutlaq bal. 700— 1000 m va undan baland. Nisbiy bal. 200 — 400 m. A.a. yuqori neogen va törtlamçi davr jinslari: konglomerat, gil, qumtoş, mergelli qumloq, şağal va b.dan taşkil topgan. Ayrim joylarda adirlarning tub jinslari qalin lyossimon yotqiziqlar b-n qoplangan. Tuzilişi jihatidan adirlar qisqa antiklinal burmalardan iborat. Markaziy qismida baland kötarilgan qad. yuzalar mavjud, çekkalarida yoşroq yuzalar bölib, ular bir-birlaridan tik erozion yon bağirlar b-n ajralgan.
A.a.ni quruq soy va jarlar bölib yuborgan. Qiya yon bağirlarida ba'zan tuproq qatlami butunlay yöq, ayrim joylarda tub jinslar yuzasi oçilib qolgan. Tipik böz tuproqlar tarqalgan. Asosan efemerlar ösadi, ba'zi yerlarida lalmi dehqonçilik qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНДИЖОН АДИРЛАРИ (Бешбўз адирлари) — Фарғона водийсининг жан.- шарқидаги қирлар. Ғарбда Шаҳрихонсой ва шарқда Андижонсой оралиғида. Мутлақ бал. 700— 1000 м ва ундан баланд. Нисбий бал. 200 — 400 м. А.а. юқори неоген ва тўртламчи давр жинслари: конгломерат, гил, қумтош, мергелли қумлоқ, шағал ва б.дан ташкил топган. Айрим жойларда адирларнинг туб жинслари қалин лёссимон ётқизиқлар б-н қопланган. Тузилиши жиҳатидан адирлар қисқа антиклиналь бурмалардан иборат. Марказий қисмида баланд кўтарилган қад. юзалар мавжуд, чеккаларида ёшроқ юзалар бўлиб, улар бир-бирларидан тик эрозион ён бағирлар б-н ажралган.
А.а.ни қуруқ сой ва жарлар бўлиб юборган. Қия ён бағирларида баъзан тупроқ қатлами бутунлай йўқ, айрим жойларда туб жинслар юзаси очилиб қолган. Типик бўз тупроқлар тарқалган. Асосан эфемерлар ўсади, баъзи ерларида лалми деҳқончилик қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.