Andijon neft koni
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 504-b. — ziyouz.com
Andijon neft koni - Farğona vodiysining jan.-şarqidagi konlardan biri. Andijon ş.dan 14 km jan.da. Birinçi qidiruv işlari 1932 y.dan boşlangan. 1935 y.da boşlangan burğulaş natijasida 1937 y. 3-gorizontdan kuniga 35 t neft çiqa boşladi. Keyingi qidiruv işlari natijasida 5-gorizontdan (1940), söngra 1-gorizontdan neft topildi. A.n.k. 1937 y.da foydalanişga topşirilgan. A.n.k. antiklinal burma b-n boğliq bölib, bu burmaning uz. 23 km, eni 6 km. Bur-maning şim.-ğarbiy qanotida qatlamlar oğişi 10° dan oşmaydi, jan.-şarqining ba'zi joylarida 30—35° gaça yetadi. Burmaning markazida neogen yotqiziqlari yer yuzasiga çiqib qolgan. Ularning ostida umumiy qalinligi 3000 m dan ortiq bölgan paleogen va bör yotqiziqlari joylaşgan. Antiklinal burma köndalang uzilmalar böyiça bloklarga bölingan. Bir neça mayda uzilma va surilmalar ham uçraydi. Sanoat ahamiyatiga ega bölgan neft neogenning baqtriya yotqiziqlaridagi 1-gorizontda va paleogenning 3-, 5-, 6-, 7-gorizontlarida uçraydi. 1-gorizont baqgriya yarusining ostki qismida yotadi va qumtoşdan iborat. Uning kalinligi burmaning jan. qanotida 7—12 m va şim. qanotida 40 m ga yetadi. 1-gorizont ostki massaget yarusining yotqiziqlariga nomuvofiq yotadi. Massaget yotqiziklari orasida ğovak qumtoş qatlamlari bölib, bu qatlamlarda ham ba'zan neft uçraydi. 3-gorizont sumsar yarusi gil qatlamlarining ustki qismida bölib, qumtoşdan iborat. Umumiy kalinligi 18—21 m, neftli qismining kalinligi 10 m. Bukilmaning eng yuqori qismida ozgina gaz uçraydi. Dastlabki vaqtlarda har qaysi quduqdan (burğu kovagidan) bir keça-kunduzda 14—70 t neft çiqqan. Neftning s.oğ. 0,859. 5-gorizont Turkiston qatlamlarida bölib, qumli ohaktoş va ohakli qum-toşdan iborat. Umumiy qalinligi 14 m, neftli qismining qalinligi 9 m. Dastlabki vaqtlarda har bir quduqdan bir keça-kunduzda 15—120 t neft çiqqan. 6-gorizont, asosan, angidrit va ostki qismi qumtoşdan iborat. Neft 6-gorizontda surilma ostidagi qanotda bölib, tarkibi 5-gorizont neftiga öxşaş.
7-gorizont olay yarusidagi dolomitli ohaktoşdan iborat bölib, neft oz. Ğarbiy, markaziy va şarqiy bloklardagi neft deyarli butunlay olib bölingan. Gorizontning umumiy kalinligi 42 m, neftli qismining kalinligi 20 m. Dastlabki vaqtlarda har bir qudukdan bir keça-kunduzda 40—90 t neft olingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНДИЖОН НЕФТЬ КОНИ - Фарғона водийсининг жан.-шарқидаги конлардан бири. Андижон ш.дан 14 км жан.да. Биринчи қидирув ишлари 1932 й.дан бошланган. 1935 й.да бошланган бурғулаш натижасида 1937 й. 3-горизонтдан кунига 35 т нефть чиқа бошлади. Кейинги қидирув ишлари натижасида 5-горизонтдан (1940), сўнгра 1-горизонтдан нефть топилди. А.н.к. 1937 й.да фойдаланишга топширилган. А.н.к. антиклиналь бурма б-н боғлиқ бўлиб, бу бурманинг уз. 23 км, эни 6 км. Бур-манинг шим.-ғарбий қанотида қатламлар оғиши 10° дан ошмайди, жан.-шарқининг баъзи жойларида 30—35° гача етади. Бурманинг марказида неоген ётқизиқлари ер юзасига чиқиб қолган. Уларнинг остида умумий қалинлиги 3000 м дан ортиқ бўлган палеоген ва бўр ётқизиқлари жойлашган. Антиклиналь бурма кўндаланг узилмалар бўйича блокларга бўлинган. Бир неча майда узилма ва сурилмалар ҳам учрайди. Саноат аҳамиятига эга бўлган нефть неогеннинг бақтрия ётқизиқларидаги 1-горизонтда ва палеогеннинг 3-, 5-, 6-, 7-горизонтларида учрайди. 1-горизонт бақгрия ярусининг остки қисмида ётади ва қумтошдан иборат. Унинг калинлиги бурманинг жан. қанотида 7—12 м ва шим. қанотида 40 м га етади. 1-горизонт остки массагет ярусининг ётқизиқларига номувофиқ ётади. Массагет ётқизиклари орасида ғовак қумтош қатламлари бўлиб, бу қатламларда ҳам баъзан нефть учрайди. 3-горизонт сумсар яруси гил қатламларининг устки қисмида бўлиб, қумтошдан иборат. Умумий калинлиги 18—21 м, нефтли қисмининг калинлиги 10 м. Букилманинг энг юқори қисмида озгина газ учрайди. Дастлабки вақтларда ҳар қайси қудуқдан (бурғу ковагидан) бир кеча-кундузда 14—70 т нефть чиққан. Нефтнинг с.оғ. 0,859. 5-горизонт Туркистон қатламларида бўлиб, қумли оҳактош ва оҳакли қум-тошдан иборат. Умумий қалинлиги 14 м, нефтли қисмининг қалинлиги 9 м. Дастлабки вақтларда ҳар бир қудуқдан бир кеча-кундузда 15—120 т нефть чиққан. 6-горизонт, асосан, ангидрит ва остки қисми қумтошдан иборат. Нефть 6-горизонтда сурилма остидаги қанотда бўлиб, таркиби 5-горизонт нефтига ўхшаш.
7-горизонт олай ярусидаги доломитли оҳактошдан иборат бўлиб, нефть оз. Ғарбий, марказий ва шарқий блоклардаги нефть деярли бутунлай олиб бўлинган. Горизонтнинг умумий калинлиги 42 м, нефтли қисмининг калинлиги 20 м. Дастлабки вақтларда ҳар бир қудукдан бир кеча-кундузда 40—90 т нефть олинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.