Andre Mari Amper
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 441-b. — ziyouz.com
Amper Andre Mari AMPER (Ampere) Andre Mari (1775.22.1, Lion -1836.10.6, Marsel) — fransuz olimi, elektrodinamika asosçilaridan biri, Parij FA a'zosi (1814), Parijdagi Normal maktab prof. (1824). 1820 y.da elektr toklarining özaro mexanik ta'siri (Amper qonuni)nn kaşf qilgan, tok ta'sirida magnit milining oğiş yönalişini aniqlaydigan «Qalqoviç qoidasi»ni (q. Amper qoidasi) ta'riflab bergan, magnitlarning özaro ta'siri aylanma elektr toklarining özaro ta'siridir degan (moddalarning magnit xossalarini tuşuntiruvçi) gipotezani taklif qilib, magnetizmning dastlabki nazariyasini yaratgan. Elektrodinamika haqidagi nazariyalari «Tajribadan keltirib çiqarilgan elektrodinamik hodisalar nazariyasi» (1826—27) asarida tavsiflangan.
Q.: Amper qoidasi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АМПЕР (Ampere) Андре Мари (1775.22.1, Лион -1836.10.6, Марсель) — француз олими, электродинамика асосчиларидан бири, Париж ФА аъзоси (1814), Париждаги Нормал мактаб проф. (1824). 1820 й.да электр токларининг ўзаро механик таъсири (Ампер қонуни)нн кашф қилган, ток таъсирида магнит милининг оғиш йўналишини аниқлайдиган «Қалқович қоидаси»ни (қ. Ампер қоидаси) таърифлаб берган, магнитларнинг ўзаро таъсири айланма электр токларининг ўзаро таъсиридир деган (моддаларнинг магнит хоссаларини тушунтирувчи) гипотезани таклиф қилиб, магнетизмнинг дастлабки назариясини яратган. Электродинамика ҳақидаги назариялари «Тажрибадан келтириб чиқарилган электродинамик ҳодисалар назарияси» (1826—27) асарида тавсифланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.