Andrey Nikolayeviç Tupolev
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 699-b. — ziyouz.com
Tupolev Andrey Nikolayeviç (1888.29.10, Kalinin viloyati — 1972.23.13, Moskva) — rus aviakonstruktori, akad. (1953), generalpolkovnikmuxandis (1968), 3 marta Mehnat Qahramoni (1945, 1957, 1972), Moskva oliy texnika bilim yurtini tugatgan (1918). N. Ye. Jukovskiy bilan birga Aerodinamika intini taşkil kilgan (1918), şu int tarkibida samolyotlar, torpeda katerlari va aeroçanalar yaratiş bilan şuğullanuvçi tajriba konstruktorlik byurosini tuzgan (1922) va uni boşkargan. T. rahbarligida 100 dan ortiq tipdagi harbiy va fuqarolar samolyotlari, şu jumladan, AHT25, TU104 samolyotlari (birinçi reaktiv fuqaro samolyoti), TU114, TU144 (tovuşdan tezuçar fuqarolar samolyoti) yaratilgan. T. samolyotsozlikka duralyuminiyni tatbiq qiliş işlariga rahbarlik qilgan (1922—24). T. samolyotlarida 78 jahon rekordi örnatilgan, 28 noyob uçib ötişlar (şu jumladan, AHT4 samolyotida «Çelyuskin» paroxodi ekipajini qutqariş, AHT25 samolyotida V. P. Çkalov va M. M. Gromovning Şim. qutb orqali AQŞ ga qönmay uçişi) bajarilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТУПОЛЕВ Андрей Николаевич (1888.29.10, Калинин вилояти — 1972.23.13, Москва) — рус авиаконструктори, акад. (1953), генералполковникмухандис (1968), 3 марта Меҳнат Қаҳрамони (1945, 1957, 1972), Москва олий техника билим юртини тугатган (1918). Н. Е. Жуковский билан бирга Аэродинамика интини ташкил килган (1918), шу инт таркибида самолётлар, торпеда катерлари ва аэрочаналар яратиш билан шуғулланувчи тажриба конструкторлик бюросини тузган (1922) ва уни бошкарган. Т. раҳбарлигида 100 дан ортиқ типдаги ҳарбий ва фуқаролар самолётлари, шу жумладан, АНТ25, ТУ104 самолётлари (биринчи реактив фуқаро самолёти), ТУ114, ТУ144 (товушдан тезучар фуқаролар самолёти) яратилган. Т. самолётсозликка дуралюминийни татбиқ қилиш ишларига раҳбарлик қилган (1922—24). Т. самолётларида 78 жаҳон рекорди ўрнатилган, 28 ноёб учиб ўтишлар (шу жумладан, АНТ4 самолётида «Челюскин» пароходи экипажини қутқариш, АНТ25 самолётида В. П. Чкалов ва М. М. Громовнинг Шим. қутб орқали АҚШ га қўнмай учиши) бажарилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.