Anglikan çerkovi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 477–478-b. — ziyouz.com
Anglikan çerkovi - Angliyadagi davlat çerkovi. Protestant çerkovlaridan biri. Uning diniy marosim va taşkiliy qoidalari boşqa protestant çerkovlariga qaraganda katolik çerkoviga yaqin turadi. A.ç. 16- a.ning 30- y.lari ingliz qiroli Genrix VIII islohotlari natijasida vujudga keldi. Islohot çerkov yerlarini özlariga qaratib olişga intilgan yuqori tabaqa b-n yangi yer aristokratiyasining manfaatlarini yoqlaşga qaratilgan edi. Islohotdan qirol hokimiyati manfaatdor bölib, asosiy maqsad A.ç.ni papa ta'siridan ajratiş edi. Qirol 1534 y. özini ingliz çerkovining rahbari deb e'lon qildi, bir oz vaqt ötgaç, parlament roziligi b-n monastir yerlarini musodara qilib, yangi dvoryanlarga, qirol amaldorlariga va saroy ahllariga taqsimlab berib, bir qismini sotdi. Ammo yepiskop va çerkov yerlari musodara etilmadi, çerkov yirik yer egasi sifatida qolaverdi. Endi çerkovni qirol boşqaradigan böldi, u yepiskopni ham, ruhoniylarni ham özi tayinlar edi. 17- a. 40- y.larida Angliya inqilobi davrida A.ç. tugatilib, örniga kalvinist presviterian çerkovi davlat çerkovi bölib qoldi. Bu ingliz burjuaziyasining manfaatlariga mos edi. Styuartlar 1660 y. hokimiyatni egallagaç, A.ç. qayta taşkil etildi. Angliyadagi A.ç.dan taşqari mustaqil A.ç. Irlandiya, Uels, Şotlandiya, Kanada, AQŞ, Avstraliya va b. ba'zi mamlakatlarda bor. A.ç. a'zolarining umumiy soni 30 mln.ga yaqin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНГЛИКАН ЧЕРКОВИ - Англиядаги давлат черкови. Протестант черковларидан бири. Унинг диний маросим ва ташкилий қоидалари бошқа протестант черковларига қараганда католик черковига яқин туради. А.ч. 16- а.нинг 30- й.лари инглиз қироли Генрих VIII ислоҳотлари натижасида вужудга келди. Ислоҳот черков ерларини ўзларига қаратиб олишга интилган юқори табақа б-н янги ер аристократиясининг манфаатларини ёқлашга қаратилган эди. Ислоҳотдан қирол ҳокимияти манфаатдор бўлиб, асосий мақсад А.ч.ни папа таъсиридан ажратиш эди. Қирол 1534 й. ўзини инглиз черковининг раҳбари деб эълон қилди, бир оз вақт ўтгач, парламент розилиги б-н монастирь ерларини мусодара қилиб, янги дворянларга, қирол амалдорларига ва сарой аҳлларига тақсимлаб бериб, бир қисмини сотди. Аммо епископ ва черков ерлари мусодара этилмади, черков йирик ер эгаси сифатида қолаверди. Энди черковни қирол бошқарадиган бўлди, у епископни ҳам, руҳонийларни ҳам ўзи тайинлар эди. 17- а. 40- й.ларида Англия инқилоби даврида А.ч. тугатилиб, ўрнига кальвинист пресвитериан черкови давлат черкови бўлиб қолди. Бу инглиз буржуазиясининг манфаатларига мос эди. Стюартлар 1660 й. ҳокимиятни эгаллагач, А.ч. қайта ташкил этилди. Англиядаги А.ч.дан ташқари мустақил А.ч. Ирландия, Уэльс, Шотландия, Канада, АҚШ, Австралия ва б. баъзи мамлакатларда бор. А.ч. аъзоларининг умумий сони 30 млн.га яқин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.