Angliya-Amerika uruşi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 479-b. — ziyouz.com
Angliya-Amerika uruşi (1812 -14) — bir tomondan, Angliyaning AQŞ savdosi va iqtisodiyotini barbod qilişga intilişi va ikkinçi tomondan, AQŞning öz yerlarini kengaytiriş, Kanadani bosib oliş yölidagi intilişlari oqibatida vujudga keldi. 1812 y. 18 iyunda AQŞ Angliyaga uruş e'lon qildi. Xalqaro vaziyatning qulay kelganligiga qaramay, AQŞ Kanadaga bostirib kira olmadi. AQŞ qöşinlari Eri köli (1813 y. sent.), Şampleyn köli (1814 y. sent.) va b.da ğalaba qozondilar. Biroq, Angliya AQŞ qirğoğini qamal qildi va 1814 y. 24 iyulda askar tuşirib, Vaşingtonni egalladi va köp qismiga öt qöydi (1814 y. avg.). Uruş davomida amerikaliklarning harbiy harakatlari AKŞning mustaqillik uçun kuraşiga aylanib ketdi. 1814 y. 24 dek.da Gent şartnomasi imzolandi. Bu şartno-ma uruşdan oldingi vaziyatni tikladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНГЛИЯ-АМЕРИКА УРУШИ (1812 -14) — бир томондан, Англиянинг АҚШ савдоси ва иқтисодиётини барбод қилишга интилиши ва иккинчи томондан, АҚШнинг ўз ерларини кенгайтириш, Канадани босиб олиш йўлидаги интилишлари оқибатида вужудга келди. 1812 й. 18 июнда АҚШ Англияга уруш эълон қилди. Халқаро вазиятнинг қулай келганлигига қарамай, АҚШ Канадага бостириб кира олмади. АҚШ қўшинлари Эри кўли (1813 й. сент.), Шамплейн кўли (1814 й. сент.) ва б.да ғалаба қозондилар. Бироқ, Англия АҚШ қирғоғини қамал қилди ва 1814 й. 24 июлда аскар тушириб, Вашингтонни эгаллади ва кўп қисмига ўт қўйди (1814 й. авг.). Уруш давомида америкаликларнинг ҳарбий ҳаракатлари АКШнинг мустақиллик учун курашига айланиб кетди. 1814 й. 24 дек.да Гент шартномаси имзоланди. Бу шартно-ма урушдан олдинги вазиятни тиклади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.