Anilidlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 525-b. — ziyouz.com
Anilidlar ANILIDLAR, C6H5NHCOR - anilin va turli radikalli karbon kislotalarning hosilalari. Bu moddalar anilinning amin guruhidagi bitta vodorod atomi kislota qoldiği (atsil guruhi) b-n almaşinişi natijasida hosil böladi, mas:
C6H5NHCOCH3 — atsetanilid C6H5NHCOC6H5 — benzanilid C6H5NHCHO — formanilid A. suyultirilgan kislota yoki işqor ta'sirida anilin va karbon kislotaga parçalanadi. Köp A. tibbiyotda dori sifatida, q.x.da esa begona ötlarga qarşi kuraşda (karsil, solan va b.) işlatiladi. Ayrim A. azoböyoqlarning komponenti sifatida va kinofotomateriallar i.ç. da qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНИЛИДЛАР, C6H5NHCOR - анилин ва турли радикалли карбон кислоталарнинг ҳосилалари. Бу моддалар анилиннинг амин гуруҳидаги битта водород атоми кислота қолдиғи (ацил гуруҳи) б-н алмашиниши натижасида ҳосил бўлади, мас:
C6H5NHCOCH3 — ацетанилид C6H5NHCOC6H5 — бензанилид C6H5NHCHO — форманилид А. суюлтирилган кислота ёки ишқор таъсирида анилин ва карбон кислотага парчаланади. Кўп А. тиббиётда дори сифатида, қ.х.да эса бегона ўтларга қарши курашда (карсил, солан ва б.) ишлатилади. Айрим А. азобўёқларнинг компоненти сифатида ва кинофотоматериаллар и.ч. да қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.