Animizm
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 526-b. — ziyouz.com
Animizm (lot. anima — jon, ruh) — jon va ruhlar borligiga işoniş. Ibtidoiy davrda paydo bölgan. Ibtidoiy odamlar tabiat kuçlariga qarşi kuraşda ojizlik qilgan, öz hayoti va tanasidagi turli hodisalar (tuş köriş, gallyutsinatsiya, ölim va h.k.)ni tuşunmagan. Ular jon tana b-n boğlangan va u tanadan çiqib keta oladi, deb hisoblaganlar. Insonda asta-sekin abstrakt tafakkur rivojlanişi b-n moddiy narsalarga boğliq ruh töğrisidagi tasavvurlar paydo bölgan. Ruhlar yaxşi, saxiy hamda yomon, yovuz ruhlarga bölingan. Ruhlar odamlar hayotiga, turmuşiga ta'sir körsata oladi deb tasavvur qilingan. Şu sababli zarur paytlarda ularga qurbonliklar qilganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНИМИЗМ (лот. anima — жон, руҳ) — жон ва руҳлар борлигига ишониш. Ибтидоий даврда пайдо бўлган. Ибтидоий одамлар табиат кучларига қарши курашда ожизлик қилган, ўз ҳаёти ва танасидаги турли ҳодисалар (туш кўриш, галлюцинация, ўлим ва ҳ.к.)ни тушунмаган. Улар жон тана б-н боғланган ва у танадан чиқиб кета олади, деб ҳисоблаганлар. Инсонда аста-секин абстракт тафаккур ривожланиши б-н моддий нарсаларга боғлиқ руҳ тўғрисидаги тасаввурлар пайдо бўлган. Руҳлар яхши, сахий ҳамда ёмон, ёвуз руҳларга бўлинган. Руҳлар одамлар ҳаётига, турмушига таъсир кўрсата олади деб тасаввур қилинган. Шу сабабли зарур пайтларда уларга қурбонликлар қилганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.