Aniqlik
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 527-b. — ziyouz.com
Aniqlik — 1) maşinasozlikda— tayyorlanadigan buyumlar (detallar, uzellar, maşina asboblari)ning oldindan belgilangan parametrlarga, çizmada berilganiga, texnik şartlarga, standartlarga mos keliş darajasi. Har qanday texnologik jarayonda muayyan xatolik böladi, şuning uçun mutlaq A. ga erişib bölmaydi. A. şakli, ölçami, özaro joylaşiş aniqligi kabi xillarga bölinadi. Yöl qöyiladigan A. (dopusklar) tizimiga muvofiq detallarning ölçamlariga çegaraviy ölçamdan oğiş (qöyim) b-n A. kiritiladi; 2) avtomatik boşqariş tizimi (ABT) da — boşqariş jarayonining talab etilganga yaqinlaşişi darajasini belgilovçi eng muhim körsatkiçlardan biri. Boşqariş jarayonining talab etilgandan oğişi boşqariş obyekti va ABT dinamik xossalaridan, ABT ga kiradigan ölçaş hamda ijro qurilmalarining xatoliklari, ba'zi elementlarning içki şovqinlari va taşqi xalaqitlaridan kelib çiqadi; 3) ölçaşda — ölçaş natijalarining ölçanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatiga yaqinlaşiş darajasi; 4) ölçaş asboblarida— ölçaş asboblari körsatgan qiymatning maxsus asbob yordamida ölçangan kattalikning haqiqiy qiymatiga yaqinlaşiş darajasi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНИҚЛИК — 1) машинасозликда— тайёрланадиган буюмлар (деталлар, узеллар, машина асбоблари)нинг олдиндан белгиланган параметрларга, чизмада берилганига, техник шартларга, стандартларга мос келиш даражаси. Ҳар қандай технологик жараёнда муайян хатолик бўлади, шунинг учун мутлақ А. га эришиб бўлмайди. А. шакли, ўлчами, ўзаро жойлашиш аниқлиги каби хилларга бўлинади. Йўл қўйиладиган А. (допусклар) тизимига мувофиқ деталларнинг ўлчамларига чегаравий ўлчамдан оғиш (қўйим) б-н А. киритилади; 2) автоматик бошқариш тизими (АБТ) да — бошқариш жараёнининг талаб этилганга яқинлашиши даражасини белгиловчи энг муҳим кўрсаткичлардан бири. Бошқариш жараёнининг талаб этилгандан оғиши бошқариш объекти ва АБТ динамик хоссаларидан, АБТ га кирадиган ўлчаш ҳамда ижро қурилмаларининг хатоликлари, баъзи элементларнинг ички шовқинлари ва ташқи халақитларидан келиб чиқади; 3) ўлчашда — ўлчаш натижаларининг ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий қийматига яқинлашиш даражаси; 4) ўлчаш асбобларида— ўлчаш асбоблари кўрсатган қийматнинг махсус асбоб ёрдамида ўлчанган катталикнинг ҳақиқий қийматига яқинлашиш даражаси.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.