Anov madaniyati
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 531-b. — ziyouz.com
Anov madaniyati - Aşxobod yaqinidagi Anov qişloği atrofida joylaşgan ilk eneolit va sönggi jez davrlariga oid qad. dehqonçilik manzilgohlari va şahar xarobalari. Eneolit va jez davri manzilgohlari saqlanib qolgan şim. va jan. Anov tepaliklari ayniqsa dunyoga maşhur. An.m. ni dastlab amerikalik geolog R. Pompelli va angliyalik arxeolog Şmidt tekşirgan. An.m. qatlamlaridan xom ğiştdan qurilgan binolar qoldiqlari, turli mis buyum va zeb-ziynatlar, toş yorğuçoqlar, sirtiga rang-barang naqşlar işlangan sopol idişlar hamda jamiki borliqni vujudga keltiruvçi qudrat timsoli hisoblangan ayol haykalçalari topilgan. Arxeologik qazişlar va aerofotosuratlar eneolit davridayoq Örta Osiyo hududida eng ilk suğoriş inşootlari barpo bölganligini körsatadi. Eneolitdan jez davriga ötiş bosqiçida sopol buyumlarga naqş işlaş b-n birga inson va hayvonlar şaklini ham çiziş keng tus olgan. An.m. yodgorliklarini boşqa mintaqa topilmalari b-n qiyosiy örganilişi natijasida jez davrida, mil. av. 3—2 ming yillik oxirida Örta Osiyo jan.da ilk şahar madaniyati, qad. Şarq tipidagi mahalliy madaniyat vujudga kelgan deb hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНОВ МАДАНИЯТИ - Ашхобод яқинидаги Анов қишлоғи атрофида жойлашган илк энеолит ва сўнгги жез даврларига оид қад. деҳқончилик манзилгоҳлари ва шаҳар харобалари. Энеолит ва жез даври манзилгоҳлари сақланиб қолган шим. ва жан. Анов тепаликлари айниқса дунёга машҳур. Ан.м. ни дастлаб америкалик геолог Р. Помпелли ва англиялик археолог Шмидт текширган. Ан.м. қатламларидан хом ғиштдан қурилган бинолар қолдиқлари, турли мис буюм ва зеб-зийнатлар, тош ёрғучоқлар, сиртига ранг-баранг нақшлар ишланган сопол идишлар ҳамда жамики борлиқни вужудга келтирувчи қудрат тимсоли ҳисобланган аёл ҳайкалчалари топилган. Археологик қазишлар ва аэрофотосуратлар энеолит давридаёқ Ўрта Осиё ҳудудида энг илк суғориш иншоотлари барпо бўлганлигини кўрсатади. Энеолитдан жез даврига ўтиш босқичида сопол буюмларга нақш ишлаш б-н бирга инсон ва ҳайвонлар шаклини ҳам чизиш кенг тус олган. Ан.м. ёдгорликларини бошқа минтақа топилмалари б-н қиёсий ўрганилиши натижасида жез даврида, мил. ав. 3—2 минг йиллик охирида Ўрта Осиё жан.да илк шаҳар маданияти, қад. Шарқ типидаги маҳаллий маданият вужудга келган деб ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.