Antil orollari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 551-b. — ziyouz.com
Antil orollari - Vest-Indiyadagi arxipelag. Katta A.o. (Kuba, Gaiti, Yamayka, Puerto-Riko) va Kiçik A.o. (Virginiya, Şamolli va Şamolsiz o.lar, Trinidad, Tobago va Barbados)ga bölinadi. Mayd. qariyb 220 ming km2. Aholisi 30 mln. kişi. A.o. yer yuzasining yarmidan kupi toğlik. Eng baland joyi 3175 m. Katta A.o.dagi toğlar Markaziy Amerikadagi Kordilyera toğlarining tarmoqlaridir. Bu toğlar Kuba o.dagi ohaktoş platosida tutaşadi. Kiçik A.o.da sönmagan Grand-Sufriyer, Montan-Pele, Sufriyer vulkanlari bor. Kubadagi tekisliklardan taşqari hamma yerda zilzila bölib turadi. Iqlimi tropik, issiq, passat iqlimi. Nam köp, tez-tez dovul bölib turadi. Köp yerlarni savanna va barg taşlaydigan tropik örmonlar qoplagan. Şamolga röpara yon bağirlar esa doim yaşil tropik örmonlar b-n qoplangan. A.o.da Antigua va Barbuda, Barbados, Gaiti, Grenada, Dominika, Dominikana Respublikasi, Kuba, Sent-Vinsent va Grenadini, Sent-Lyusiya, Sent-Kits va Nevis, Trinidad va Tobago, Yamayka davlatlari joylaşgan, şuningdek AQŞ, Buyuk Britaniya, Fransiya, Niderlandiyaga karaşli mulklar, Venesuela hududining bir qismi bor. 1493 y. X. Kolumb Sen-Marten o.ni kaşf etgan. Kyurasao va Aruba o.larini 1499 y.da ispanlar oçgan. 17-a. boşida gollandiyaliklar Aruba o.ni, 1634 y.da esa Kyurasao o.ni egallaganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНТИЛ ОРОЛЛАРИ - Вест-Индиядаги архипелаг. Катта А.о. (Куба, Гаити, Ямайка, Пуэрто-Рико) ва Кичик А.о. (Виргиния, Шамолли ва Шамолсиз о.лар, Тринидад, Тобаго ва Барбадос)га бўлинади. Майд. қарийб 220 минг км2. Аҳолиси 30 млн. киши. А.о. ер юзасининг ярмидан купи тоғлик. Энг баланд жойи 3175 м. Катта А.о.даги тоғлар Марказий Америкадаги Кордильера тоғларининг тармоқларидир. Бу тоғлар Куба о.даги оҳактош платосида туташади. Кичик А.о.да сўнмаган Гранд-Суфриер, Монтань-Пеле, Суфриер вулканлари бор. Кубадаги текисликлардан ташқари ҳамма ерда зилзила бўлиб туради. Иқлими тропик, иссиқ, пассат иқлими. Нам кўп, тез-тез довул бўлиб туради. Кўп ерларни саванна ва барг ташлайдиган тропик ўрмонлар қоплаган. Шамолга рўпара ён бағирлар эса доим яшил тропик ўрмонлар б-н қопланган. А.о.да Антигуа ва Барбуда, Барбадос, Гаити, Гренада, Доминика, Доминикана Республикаси, Куба, Сент-Винсент ва Гренадини, Сент-Люсия, Сент-Китс ва Невис, Тринидад ва Тобаго, Ямайка давлатлари жойлашган, шунингдек АҚШ, Буюк Британия, Франция, Нидерландияга карашли мулклар, Венесуэла ҳудудининг бир қисми бор. 1493 й. X. Колумб Сен-Мартен о.ни кашф этган. Кюрасао ва Аруба о.ларини 1499 й.да испанлар очган. 17-а. бошида голландияликлар Аруба о.ни, 1634 й.да эса Кюрасао о.ни эгаллаганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.