Antiperistaltika
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 554-b. — ziyouz.com
Antiperistaltika S T A L T I K A (anti... va yun. peristaltikos — içakdagi suyuqlikni suradigan kuç) — qizilöngaç, me'da va içaklarning pastdan qisqarişi. Odatda ovqat moddalari, suyuklik oğiz böşliğidan halqum, qizilöngaçning yuqoridan pastga qarab böğimma-böğim qisqarişi tufayli me'daga, sönfa içakka yönaladi. Bunda hazm a'zolari devoridagi halqasimon silliq muskullar yuqoridan pastga qarab navbat b-n qisqarsa, uzunasiga joylaşgan muskullar esa qisqarib içak böşliğini kengaytirib, çayqaltiradi. Sifatsiz ovkat iste'mol qilinganda halqasimon muskullar, aksinça, pastdan yuqoriga — oğiz böşliğiga qarab qisqaradi. Uzunasiga joylaşgan muskullar esa böşaşadi. Natijada içakdagi ovkat yuqoriga — oğiz buşliği tomon yönalib, qusiş jarayoni vujudga keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
А Н Т И П Е Р И С Т А Л Ь Т И К А (анти... ва юн. peristaltikos — ичакдаги суюқликни сурадиган куч) — қизилўнгач, меъда ва ичакларнинг пастдан қисқариши. Одатда овқат моддалари, суюклик оғиз бўшлиғидан ҳалқум, қизилўнгачнинг юқоридан пастга қараб бўғимма-бўғим қисқариши туфайли меъдага, сўнфа ичакка йўналади. Бунда ҳазм аъзолари деворидаги ҳалқасимон силлиқ мускуллар юқоридан пастга қараб навбат б-н қисқарса, узунасига жойлашган мускуллар эса қисқариб ичак бўшлиғини кенгайтириб, чайқалтиради. Сифатсиз овкат истеъмол қилинганда ҳалқасимон мускуллар, аксинча, пастдан юқорига — оғиз бўшлиғига қараб қисқаради. Узунасига жойлашган мускуллар эса бўшашади. Натижада ичакдаги овкат юқорига — оғиз бушлиғи томон йўналиб, қусиш жараёни вужудга келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.