Antiseptik vositalar

Antiseptik vositalar (anti ... va yun. septikos — çiriş) tibbiyotda — teri, gavda böşliölari, jarohat yuzasi va b. joylardagi kasallik qözğatuvçi mikroblarga nisbatan kuşandalik xususiyatiga ega moddalar. Ular odamga unçalik ta'sir qilmaydi, asosan dezinfeksiyalaş, teri va şilliq pardalarga surtiş, jarohatlar va gavda böşliqlarini çayiş uçun işlatiladi. A. v.ga galogenli (xlor, yod va b.) birikmalar, xloramin, pantotsid, Lyugol eritmasi; yodning spirtdagi eritmasi, yodoform va b. oksidlovçilar (kaliy permanganat, vodorod peroksid), simob (sulema, simobli mazlar) va kumuş (lyapis, protargol va b.) birikmalari, spirtlar, fenollar (karbol kislota va b.), ba'zi böyoqlar (rivanol, metilen köki, brilliant yaşili va b.) kiradi. Texnikada — yoğoç materiallarni çirişdan asraş, ularning mustahkamligini kamaytiruvçi zamburuğlardan saqlaş uçun işlatiladigan moddalar. A. v. moysimon, suvda eruvçan va erimaydigan xillarga bölinadi. Yoğoç buyumlar yoki materiallarga, köpinça, antiseptik suyuqliklar şimdiriladi yoki ularning sirtiga maxsus pastalar surtiladi. Mas, bitum pastalari qurilişda keng tarqalgan. Bitum pastasi II yoki III markali neft bitumini 90 — 100° t-rada eritib, unga neft moyi, natriy ftorid va torf yoki mineral kukunlari qöşib olinadi. Qurilişda ammoniy ftorid, rux xlorid singari materiallar köp işlatiladi. Suvda erimaydigan, ammo organik erit-malarda eritib işlatiladigan A. v. ga pentaxlorfenol, betanaftollar va termoplastik materiallardan petrolatum kiradi. A. v. t.y. şpallari, telegraf ustunlari, gidrotexnika inşootlaridagi yoğoç qismlarga şimdiriladi.