Antoni van Levenguk
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 63-b. — ziyouz.com
Levenguk Antoni van LEVENGUK (Leeuwenhoek) Antoni van (1632.24.10 - Delft - 1723.26.8) — golland tabiatşunosi, ilmiy mikroskopiya asosçisi, London qirollik jamiyati a'zosi (1680 y.dan). Optik şişalarni silliqlaş san'atini egallagan (deyarli 300 marta kattalaştiradigan linzalar tayyorlagan). Özi tayyorlagan linzalar yordamida birinçi bölib mikroskopik organizmlar (xususan, bakteriyalar), qonning kapillyarlarda harakatlanişi, eritrotsitlar, alohida ösimlik va hayvon xujayralari, tuxum va murtakni kuzatgan; muskul töqimasi, ösimlik va hayvonlarning organlari va b. qismlarini tasvirlab bergan. Birinçi marta ösimlik zararkunandalari — şiralarda partenogeneznn tasvirlagan. S. Gam b-n birgalikda odam va hayvonlar spermatozoidlarnni tasvirlab bergan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЕВЕНГУК (Leeuwenhoek) Антони ван (1632.24.10 - Делфт - 1723.26.8) — голланд табиатшуноси, илмий микроскопия асосчиси, Лондон қироллик жамияти аъзоси (1680 й.дан). Оптик шишаларни силлиқлаш санъатини эгаллаган (деярли 300 марта катталаштирадиган линзалар тайёрлаган). Ўзи тайёрлаган линзалар ёрдамида биринчи бўлиб микроскопик организмлар (хусусан, бактериялар), қоннинг капиллярларда ҳаракатланиши, эритроцитлар, алоҳида ўсимлик ва ҳайвон хужайралари, тухум ва муртакни кузатган; мускул тўқимаси, ўсимлик ва ҳайвонларнинг органлари ва б. қисмларини тасвирлаб берган. Биринчи марта ўсимлик зараркунандалари — шираларда партеногенезнн тасвирлаган. С. Гам б-н биргаликда одам ва ҳайвонлар сперматозоидларнни тасвирлаб берган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.