Antropometriya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 565-b. — ziyouz.com
Antropometriya (antropo ... va yun. metreo — ölçayman) — antropologiyaning tekşiriş usullaridan biri. U odam organizmi a'zolarining hamma belgilari (uzunligi, eni, qalinligi, şakli, rangi va h.k.) özgarib turişini miqdoriy tomondan tavsiflab beradi. Olingan ma'lumotlar organizm ning ayrim bölaklari (boş, böyin, kökrak qafasi, qorin va çanoq qismlari, qöl va oyoqlar)ga taqqoslanib, ösişi yoki özgarişi kuzatib boriladi. Uzunlik, kenglik va burçak belgilari A. asboblari (uçi dömboq sirkul, sirğanuvçi sirkul, koordinatali sirkul, odam böyini ölçovçi antropometr, burçakni ölçovçi goniometr va jağni ölçovçi mandibulometr va h.k.) yordamida ölçanadi. Tana, ayniqsa boş, yuz, burun, labning ölçaş mumkin bölmaydigan belgilari — rang va şakllari maxsus işlab çiqilgan şkala va etalonlarga qarab aniqlanadi. A. ma'lumotlaridan kriminalistikada jinoyatçilarni tavsiflaş va aniqlaşda ham foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНТРОПОМЕТРИЯ (антропо ... ва юн. metreo — ўлчайман) — антропологиянинг текшириш усулларидан бири. У одам организми аъзоларининг ҳамма белгилари (узунлиги, эни, қалинлиги, шакли, ранги ва ҳ.к.) ўзгариб туришини миқдорий томондан тавсифлаб беради. Олинган маълумотлар организм нинг айрим бўлаклари (бош, бўйин, кўкрак қафаси, қорин ва чаноқ қисмлари, қўл ва оёқлар)га таққосланиб, ўсиши ёки ўзгариши кузатиб борилади. Узунлик, кенглик ва бурчак белгилари А. асбоблари (учи дўмбоқ циркуль, сирғанувчи циркуль, координатали циркуль, одам бўйини ўлчовчи антропометр, бурчакни ўлчовчи гониометр ва жағни ўлчовчи мандибулометр ва ҳ.к.) ёрдамида ўлчанади. Тана, айниқса бош, юз, бурун, лабнинг ўлчаш мумкин бўлмайдиган белгилари — ранг ва шакллари махсус ишлаб чиқилган шкала ва эталонларга қараб аниқланади. А. маълумотларидан криминалистикада жиноятчиларни тавсифлаш ва аниқлашда ҳам фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.