Anxramaynu
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 568–569-b. — ziyouz.com
Anxramaynu (fors tilidagi örta asr manbalarida Ahriman, yunon adabiyotlarida Areimanios, Ariman) — zarduşpgiylikyaa yovuz kuçlar, zulmat va ölim boşliği, Axuramazdaning duşmani, inson ruhiyatidagi salbiy hissiyotlarning timsoli. Avesto kitobining «Gatlar» qismida A. nomi umuman eslatilmaydi: ularda yovuzlik ruhi va yaxşilik ruhi — tegişliça badkorliklar va odilliklar yöllarini tanlagan egizaklardir. «Klçik Avesto»da A. — yovuz ruhlarni boşlab yuradigan «jaholat hokimi»dir; u har xil gunohlar, sehru jodular qiladi, yomonlik timsoli sifatida sovuqlik va qoru muzlikni, ölim, kasallik, keksalik, zaharli haşarotlarni yuboradi, birinçi inson Govamardni halok etadi. Odatda u, Ahuramazdaga qarşi öz qöl ostidagi iblisona kuçlar — devlar yordamida kuraşadi. Uning zöri b-n dunyo bir-biriga qarama-qarşi 2 taraf — yaxşilik va yovuzliklar tarafiga bölinib qoladi.
A. Avestoning «Dinkart» va «Zotsepröm» degan qismlaridagi rivoyatlarda tilga olinadi. Jumladan, «Dinkart» 7-kitobining 2-faslida va «Zotsepröm»ning 12-faslida naql etilgan. Unda çegaralar dahsizligini saqlaş uçun yaratilgan hökizni öldiriş b-n boğliq doston bor. A.ning qilmişi baribir jazosiz qolmaydi. Umuman A.ning yaxşilik va yoruğlikka qarşi kuraşi abadiy davom etadi. Lekin A. Ahuramazdani yengişga ojizlik qiladi, çunki har doim yaxşilik ğolib çiqadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНХРАМАЙНУ (форс тилидаги ўрта аср манбаларида Аҳриман, юнон адабиётларида Ареиманиос, Ариман) — зардушпгийликяа ёвуз кучлар, зулмат ва ўлим бошлиғи, Ахурамазданинг душмани, инсон руҳиятидаги салбий ҳиссиётларнинг тимсоли. Авесто китобининг «Гатлар» қисмида А. номи умуман эслатилмайди: уларда ёвузлик руҳи ва яхшилик руҳи — тегишлича бадкорликлар ва одилликлар йўлларини танлаган эгизаклардир. «Клчик Авесто»да А. — ёвуз руҳларни бошлаб юрадиган «жаҳолат ҳокими»дир; у ҳар хил гуноҳлар, сеҳру жодулар қилади, ёмонлик тимсоли сифатида совуқлик ва қору музликни, ўлим, касаллик, кексалик, заҳарли ҳашаротларни юборади, биринчи инсон Говамардни ҳалок этади. Одатда у, Аҳурамаздага қарши ўз қўл остидаги иблисона кучлар — девлар ёрдамида курашади. Унинг зўри б-н дунё бир-бирига қарама-қарши 2 тараф — яхшилик ва ёвузликлар тарафига бўлиниб қолади.
А. Авестонинг «Динкарт» ва «Зотсепрўм» деган қисмларидаги ривоятларда тилга олинади. Жумладан, «Динкарт» 7-китобининг 2-фаслида ва «Зотсепрўм»нинг 12-фаслида нақл этилган. Унда чегаралар даҳсизлигини сақлаш учун яратилган ҳўкизни ўлдириш б-н боғлиқ достон бор. А.нинг қилмиши барибир жазосиз қолмайди. Умуман А.нинг яхшилик ва ёруғликка қарши кураши абадий давом этади. Лекин А. Аҳурамаздани енгишга ожизлик қилади, чунки ҳар доим яхшилик ғолиб чиқади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.