Apennin yarim oroli
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 576-b. — ziyouz.com
Apennin yarim oroli - Jan. Yevropadagi yarim orol. Mayd. 149 ming km2, eni 130 — 300 km, uz. 1100 km. A.ya.o.ning jan.da Kalabriya va Salentina, şarqida Gargano ya.o. bor. A.ya.o. Yevropaga Apennin toğlari va Lombardiya pasttekisligi orqali tutaşgan. Sitsiliya o.dan tor Messina bögozi b-n ajralgan A.ya.o. ni ğarbda Tirren, şarqda Adriatika, jan.da Ioniya dengizlari örab turadi. Şarqiy sohillari şim. da botqoq va lagunalar kup, jan. baland hamda toğli, ğarbiy sohillari esa öydim-çuqur, tik va köp joylarda jarlikdan iborat. A.ya.o.ni boşdan-oyoq Apennin toğlari egallagan. Tirren dengizi sohili yaqinida vulkan (Vezuviy, Flegrey va b.) köp. Sohil kambar pasttekisliklardan iborat. A.ya.o. Yevropaning subtropik mintaqasiga kiradi. Iqlimi iliq, yozi uzoq, issiq va quruq; Örta dengiz buyiga xos doim yaşil ösimliklar ösadi. Tekislik va toğ oldi qismlarini madaniy landşaft taşkil etadi. A.ya.o.da Italiya (hududini 73 qismi), Vatikan, San-Marino davlatlari joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АПЕННИН ЯРИМ ОРОЛИ - Жан. Европадаги ярим орол. Майд. 149 минг км2, эни 130 — 300 км, уз. 1100 км. А.я.о.нинг жан.да Калабрия ва Салентина, шарқида Гаргано я.о. бор. А.я.о. Европага Апеннин тоғлари ва Ломбардия пасттекислиги орқали туташган. Сицилия о.дан тор Мессина бўгози б-н ажралган А.я.о. ни ғарбда Тиррен, шарқда Адриатика, жан.да Иония денгизлари ўраб туради. Шарқий соҳиллари шим. да ботқоқ ва лагуналар куп, жан. баланд ҳамда тоғли, ғарбий соҳиллари эса ўйдим-чуқур, тик ва кўп жойларда жарликдан иборат. А.я.о.ни бошдан-оёқ Апеннин тоғлари эгаллаган. Тиррен денгизи соҳили яқинида вулкан (Везувий, Флегрей ва б.) кўп. Соҳил камбар пасттекисликлардан иборат. А.я.о. Европанинг субтропик минтақасига киради. Иқлими илиқ, ёзи узоқ, иссиқ ва қуруқ; Ўрта денгиз буйига хос доим яшил ўсимликлар ўсади. Текислик ва тоғ олди қисмларини маданий ландшафт ташкил этади. А.я.о.да Италия (ҳудудини 73 қисми), Ватикан, Сан-Марино давлатлари жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.