Apparat funksiyasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 581-b. — ziyouz.com
Apparat funksiyasi - ölçov asbobining unda ölçangan kattalikni ölçangunça bölgan haqiqiy qiymati b-n boğlovçi xarakteristikam. Köp hollarda spektrofotometrlarning A.f. ni biliş talab qilinadi. Ölçov asbobining A.f. nazariy yöl b-n hisoblab topiladi. Mas, spektrometrning A.f. yoyuvçi element (prizma, difraksion panjara), kollimator közgusi, tirqişning optik parametrlari yordamida hisoblanadi. Spektrometrning A.f. tajriba yöli b-n ham aniqlanişi mumkin. Bunda spektrometr kiriş tirqişi v çastotali monoxromatik nur b-n yoritiladi va spektrometrda çastota özgartirilganda şu çastota atrofidagi yoruğlik oqimi taqsimoti ölçanadi, bu taqsimot asbobning A.f.ga mos keladi.
Tasvir hosil qiluvçi optik asboblar (fotoapparat, teleskop, mikroskop va b.) ning A.f. asbob hosil qilayotgan çeksiz kiçik nurlanuvçi nuqtaning tasviridagi yoritilganlik taqsimotini körsatadi. Ideal optik asbob nuqtaviy yoritqiç tasvirini nuqta şaklida hosil qiladi va uning A.f. nuqtadan taşqarida nolga teng böladi. Real optik asboblarda nuqtaviy yoritqiç tasviri yoruğ doğ şakliga ega böladi va asbobning A.f. nuqta atrofida nolga teng emas. Asbobning A.f. uning ajrata oliş qobiliyatini ham belgilaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АППАРАТ ФУНКЦИЯСИ - ўлчов асбобининг унда ўлчанган катталикни ўлчангунча бўлган ҳақиқий қиймати б-н боғловчи характеристикам. Кўп ҳолларда спектрофотометрларнинг А.ф. ни билиш талаб қилинади. Ўлчов асбобининг А.ф. назарий йўл б-н ҳисоблаб топилади. Мас, спектрометрнинг А.ф. ёювчи элемент (призма, дифракцион панжара), коллиматор кўзгуси, тирқишнинг оптик параметрлари ёрдамида ҳисобланади. Спектрометрнинг А.ф. тажриба йўли б-н ҳам аниқланиши мумкин. Бунда спектрометр кириш тирқиши v частотали монохроматик нур б-н ёритилади ва спектрометрда частота ўзгартирилганда шу частота атрофидаги ёруғлик оқими тақсимоти ўлчанади, бу тақсимот асбобнинг А.ф.га мос келади.
Тасвир ҳосил қилувчи оптик асбоблар (фотоаппарат, телескоп, микроскоп ва б.) нинг А.ф. асбоб ҳосил қилаётган чексиз кичик нурланувчи нуқтанинг тасвиридаги ёритилганлик тақсимотини кўрсатади. Идеал оптик асбоб нуқтавий ёритқич тасвирини нуқта шаклида ҳосил қилади ва унинг А.ф. нуқтадан ташқарида нолга тенг бўлади. Реал оптик асбобларда нуқтавий ёритқич тасвири ёруғ доғ шаклига эга бўлади ва асбобнинг А.ф. нуқта атрофида нолга тенг эмас. Асбобнинг А.ф. унинг ажрата олиш қобилиятини ҳам белгилайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.