Aqliy tarbiya

Aqliy tarbiya — şaxsning har tomonlama taraqqiyoti, uni turmuş va mehnatga tayyorlaşning muhim tarkibiy qismi. A. t. bilimlarni töplaş, biror narsani tahlil va sintez qiliş, narsa va hodisalarni taqqoslaş hamda tasniflaş, umumlaştiriş, mavhumlaştiriş, ularni bir tizimga solişni nazarda tutadi. A. t. vazifasi intellektual könikmalar, ya'ni har qanday fanni örganişda qöllaniladigan umumiy öquv könikmalari —öqiş, tinglaş, öz fikrini oğzaki bayon etiş, yoziş, manba b-n işlaş, mustaqil işlaş malakalarini şuningdek biror fanni egallaş böyiça zarur bölgan maxsus könikmalar (çizma, xaritalarni öqiy biliş, ularning natijalarini çiqara oliş)ni egallaşdan iborat. Ilmiy dunyoqaraşni şakllantiriş, ya'ni bolalarga olam ilmiy manzarasi, tabiat va jamiyat taraqqiyotining asosiy qonunlarini tuşuntiriş ham A. t.ning muhim vazifasidan biridir. Bunda bolalar hayotining dastlabki yilidayoq atrofni örab turgan barça narsalar b-n taniştirib boriş muhim ahamiyatga ega. A. t. ta'lim, öyin, mehnat jarayonida, hayotiy vaziyatlarni hal etiş, kattalar va tengdoşlar b-n bölgan muloqotda, ommaviy axborot vositalari orqali olinadigan axborotlarni qabul qiliş va özlaştirişda röy beradi.