Arabota maqbarasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 590-b. — ziyouz.com
Arabota maqbarasi — Samarqand viloyati Tim qişloğidagi me'moriy yodgorlik, mil. 977/8 (hijriy 367). Me'mori noma'lum. Poydevori toşdan, devorlari çorsi ğiştdan (23X23X4 sm) gançxok b-n terilgan. Binoning umumiy tarhi murabba (560X560 sm). Usti gumbaz b-n yopilgan. Devor va gumbaz orasidagi 4 kunjak yirik muqarnas kosalar şaklida. Ustunlar naqşli. Bu bejirim ustunlar xonaga şinam va uluğvor köriniş beradi. Maqbaraning körki uning mahobatli peştoqidir. Ğiştlar turli tartibda juftlab terilgan, çoklar qatoriga gançkori naqşlar kiritilgan. Peştoq poyalarida kufiy yozuvlari bor. Ravoq tepasidagi uç mehrobsimon tokçalar mayda naqşlar b-n bezalgan. A.m. Movarounnahrda saqlanib qolgan eng qad. musulmon maqbaralaridan biri. Maqbara me'moriy tuzilişi jihatidan katta ahamiyatga ega. Uning peştoki öşa davrda yaratilgan şu turdagi binolarning dastlabki yetuk namunasi bölib, 11 — 12-a.lar me'morligining rivojiga ta'sir etgan.
Ad.: Zohidov P. Ş., Me'mor san'ati, T., 1978.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРАБОТА МАҚБАРАСИ — Самарқанд вилояти Тим қишлоғидаги меъморий ёдгорлик, мил. 977/8 (ҳижрий 367). Меъмори номаълум. Пойдевори тошдан, деворлари чорси ғиштдан (23X23X4 см) ганчхок б-н терилган. Бинонинг умумий тарҳи мурабба (560X560 см). Усти гумбаз б-н ёпилган. Девор ва гумбаз орасидаги 4 кунжак йирик муқарнас косалар шаклида. Устунлар нақшли. Бу бежирим устунлар хонага шинам ва улуғвор кўриниш беради. Мақбаранинг кўрки унинг маҳобатли пештоқидир. Ғиштлар турли тартибда жуфтлаб терилган, чоклар қаторига ганчкори нақшлар киритилган. Пештоқ пояларида куфий ёзувлари бор. Равоқ тепасидаги уч меҳробсимон токчалар майда нақшлар б-н безалган. А.м. Мовароуннаҳрда сақланиб қолган энг қад. мусулмон мақбараларидан бири. Мақбара меъморий тузилиши жиҳатидан катта аҳамиятга эга. Унинг пештоки ўша даврда яратилган шу турдаги биноларнинг дастлабки етук намунаси бўлиб, 11 — 12-а.лар меъморлигининг ривожига таъсир этган.
Ад.: Зоҳидов П. Ш., Меъмор санъати, Т., 1978.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.