Aralaşmaslik siyosati
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 598–599-b. — ziyouz.com
Aralaşmaslik siyosati -hoz. xalqaro siyosatning asosiy yönalişlaridan biri. Har bir davlatdan bevosita yoki bilvosita, yakka özi yoxud boşqa davlatlar b-n jamoa tarzida özga bir davlatning içki va taşqi işlariga aralaşmaslikni taqozo etadi. A.s. davlatlar boşqa bir davlatga nisbatan kuç b-n tahdid etişning har qanday şaklini qöllaşini yoki kuç işlatişini, siyosiy, iqtisodiy yoki boşqa sohalarda qud-ratini işga solib, undagi tuzumni ağdarib taşlaşga qaratilgan terrorçilik, qöporuvçilik va b. ga töğridan-töğri yoki bilvosita kumaklaşişini rad etadi. A.s. Buyuk fransuz in-qilobi davrida birinçi bor e'lon qilingan, unga binoan barça davlatlar teng huquqli bölişi, mustaqil iş yuritişi, boşqa davlatlarning öz işlariga aralaşuviga yöl qöymasligi şart. Keyinçalik mazkur qoida BMT Ustavida, yana qator boşqa muhim xalqaro hujjatlarda e'tirof qilindi, Yevropada xavfeizlik va hamkorlik masalalari böyiça kengaş (Xelsinki, 1975 y.) Yakunlovçi huj-jatida mukammal ifodalandi. Özbekiston mustaqillikka erişgaç, boşqa davlatlarning içki işlariga aralaşmaslik siyosatini izçil amalga oşirmoqda. ÖzR Konstitutsiyasining 17-moddasida respublika taşqi siyosati davlatlarning suveren tengligi, kuç işlatmaslik yoki kuç b-n tahdid qilmaslik, çegaralarning daxleizligi, nizolarni tinç yöl b-n hal etiş, boşqa davlatlarning içki işlariga aralaşmaslik qoidalariga va xalqaro huquqning umum e'tirof etilgan boşqa qoidalari va normalariga asoslanişi belgilab qöyilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРАЛАШМАСЛИК СИЁСАТИ -ҳоз. халқаро сиёсатнинг асосий йўналишларидан бири. Ҳар бир давлатдан бевосита ёки билвосита, якка ўзи ёхуд бошқа давлатлар б-н жамоа тарзида ўзга бир давлатнинг ички ва ташқи ишларига аралашмасликни тақозо этади. А.с. давлатлар бошқа бир давлатга нисбатан куч б-н таҳдид этишнинг ҳар қандай шаклини қўллашини ёки куч ишлатишини, сиёсий, иқтисодий ёки бошқа соҳаларда қуд-ратини ишга солиб, ундаги тузумни ағдариб ташлашга қаратилган террорчилик, қўпорувчилик ва б. га тўғридан-тўғри ёки билвосита кумаклашишини рад этади. А.с. Буюк француз ин-қилоби даврида биринчи бор эълон қилинган, унга биноан барча давлатлар тенг ҳуқуқли бўлиши, мустақил иш юритиши, бошқа давлатларнинг ўз ишларига аралашувига йўл қўймаслиги шарт. Кейинчалик мазкур қоида БМТ Уставида, яна қатор бошқа муҳим халқаро ҳужжатларда эътироф қилинди, Европада хавфеизлик ва ҳамкорлик масалалари бўйича кенгаш (Хельсинки, 1975 й.) Якунловчи ҳуж-жатида мукаммал ифодаланди. Ўзбекистон мустақилликка эришгач, бошқа давлатларнинг ички ишларига аралашмаслик сиёсатини изчил амалга оширмоқда. ЎзР Конституциясининг 17-моддасида республика ташқи сиёсати давлатларнинг суверен тенглиги, куч ишлатмаслик ёки куч б-н таҳдид қилмаслик, чегараларнинг дахлеизлиги, низоларни тинч йўл б-н ҳал этиш, бошқа давлатларнинг ички ишларига аралашмаслик қоидаларига ва халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган бошқа қоидалари ва нормаларига асосланиши белгилаб қўйилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.