Araliyadoşlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 599-b. — ziyouz.com
Araliyadoşlar (Araliaceae) - yopiq uruğli ösimliklarning ikkipallalilar sinfiga mansub oila. 65 turkumi (800 ga yaqin turi) bor. Asosan Şim. Amerika, Jan.-şarqiy Osiyo va Avstraliyada tarqalgan. Ular içida öt, buta va hatto kiçikroq daraxt şaklidagilari ham bor.
Gullari töğri (aktinomorf), soyabon, boşça yoki boşoqlarga töplangan. Ba'zi turlari, mas, araliya, plyuşç xuşmanzara ösimlik sifatida ekiladi, ba'zilari, mas, jenşen dorivordir. Araliya (Aralia) oiladagi yirik turkum bölib, u 35 törni öz içiga oladi. A. turlari asosan Osiyoning jan.-şarqidagi tropik va subtropik yerlarda ösadi. Özbekistonda ham östiriladi. Uning il-dizida saponin, efir moyi va b. birikmalar bölib, nastoykasi organizm tonusini kötariş uçun qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРАЛИЯДОШЛАР (Araliaceae) - ёпиқ уруғли ўсимликларнинг иккипаллалилар синфига мансуб оила. 65 туркуми (800 га яқин тури) бор. Асосан Шим. Америка, Жан.-шарқий Осиё ва Австралияда тарқалган. Улар ичида ўт, бута ва ҳатто кичикроқ дарахт шаклидагилари ҳам бор.
Гуллари тўғри (актиноморф), соябон, бошча ёки бошоқларга тўпланган. Баъзи турлари, мас, аралия, плюшч хушманзара ўсимлик сифатида экилади, баъзилари, мас, женьшень доривордир. Аралия (Aralia) оиладаги йирик туркум бўлиб, у 35 тўрни ўз ичига олади. А. турлари асосан Осиёнинг жан.-шарқидаги тропик ва субтропик ерларда ўсади. Ўзбекистонда ҳам ўстирилади. Унинг ил-дизида сапонин, эфир мойи ва б. бирикмалар бўлиб, настойкаси организм тонусини кўтариш учун қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.