Argon
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 610-b. — ziyouz.com
Argon (Argon), Ar — elementlar davriy sistemasining VIII guruhi elementi, inert gazlar jumlasidan. Tartib raqami 18, at.m. 39,948, birinçi marta 1894 y.da havodan ajratib olingan. A. rangsiz va hidsiz gaz. Suyuqlaniş t-rasi 189,4°, qaynaş t-rasi 185,87°. A. odatdagi t-rada atomar holda böladi, birikiş reaksiyalariga kirişmaydi. Atmosferada A.ning uçta barqaror izotopi bor: Ag40 (99,6%), Ag38 (0,063%), Ag36 (0,337%). A.ning bir neça sun'iy radioaktiv izotoplari ham olingan: Ag39 (yarim yemiriliş davri 265 y.), Ag37 (yarim yemiriliş davri 34 kun). U boşqa inert gazlarga qaraganda köproq uçraydi. A. havoda hajm jihatdan 0,993%ni taşkil qiladi. A.ning valentli, ya'ni ionli va kovalent birikmalari olinmagan, ammo Ag.6H2O va şuning kabi bir neça molekulyar birikmasi olingan. A. kimyo sanoatida inert muhit vujudga keltirişda, elektr lampoçkalarini töldirişda, reklama naylarini (kökhavo rang şu'lalanadi) va yuqori çastotalar texnikasida işlatiladigan naylarni töldirişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРГОН (Argon), Ar — элементлар даврий системасининг VIII гуруҳи элементи, инерт газлар жумласидан. Тартиб рақами 18, ат.м. 39,948, биринчи марта 1894 й.да ҳаводан ажратиб олинган. А. рангсиз ва ҳидсиз газ. Суюқланиш т-раси 189,4°, қайнаш т-раси 185,87°. А. одатдаги т-рада атомар ҳолда бўлади, бирикиш реакцияларига киришмайди. Атмосферада А.нинг учта барқарор изотопи бор: Аг40 (99,6%), Аг38 (0,063%), Аг36 (0,337%). А.нинг бир неча сунъий радиоактив изотоплари ҳам олинган: Аг39 (ярим емирилиш даври 265 й.), Аг37 (ярим емирилиш даври 34 кун). У бошқа инерт газларга қараганда кўпроқ учрайди. А. ҳавода ҳажм жиҳатдан 0,993%ни ташкил қилади. А.нинг валентли, яъни ионли ва ковалент бирикмалари олинмаган, аммо Аг.6Н2О ва шунинг каби бир неча молекуляр бирикмаси олинган. А. кимё саноатида инерт муҳит вужудга келтиришда, электр лампочкаларини тўлдиришда, реклама найларини (кўкҳаво ранг шуълаланади) ва юқори частоталар техникасида ишлатиладиган найларни тўлдиришда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.