Arlot
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 629–630-b. — ziyouz.com
Arlot ARLOT, arlat, allot — özbek uruğlaridan biri. Abulğoziy Bahodirxonning «Şajarayi turk» asarida A. ma'nosi haqida quyidagi misralar bor: «Aning ma'nosi otaning sevar öğli temak bölur. Arlat bir kişining oti turur. Ani otasi kup sevar erdi. Aning uçun Arlat tedilar. Barça Arlat eli aning nayeli tururlar» (40-6.). Manbalarga köra, Çingizxon tomonidan Çiğatoy ulusini boşqariş uçun ajratilgan 4 ming kişilik quşin boşliklaridan biri ham A. uruğidan (qolgani jaloyir, barlos, qavçin) bölgan. A.lar Amudaryodan jan.da, Şim. Afğoniston hududiga örnaşganlar. Keyingi asrlarda hoz. Özbekistonning jan. viloyatlari, şuningdek Xorazmga köçib utganlar. Bu nom hoz. vaqtda etnonim va ba'zan toponim sifatida Samarqand, Buxoro, Xorazm, Qaşqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida köproq uçraydi. Buxoro viloyatidagi Olot ş.ning nomi ham «arlot» suzining fonetik özgarganidir.
Ad.: Abulğoziy, Şajarayi turk, T., 1992.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРЛОТ, арлат, аллот — ўзбек уруғларидан бири. Абулғозий Баҳодирхоннинг «Шажарайи турк» асарида А. маъноси ҳақида қуйидаги мисралар бор: «Анинг маъноси отанинг севар ўғли темак бўлур. Арлат бир кишининг оти турур. Ани отаси куп севар эрди. Анинг учун Арлат тедилар. Барча Арлат эли анинг наели турурлар» (40-6.). Манбаларга кўра, Чингизхон томонидан Чиғатой улусини бошқариш учун ажратилган 4 минг кишилик қушин бошликларидан бири ҳам А. уруғидан (қолгани жалойир, барлос, қавчин) бўлган. А.лар Амударёдан жан.да, Шим. Афғонистон ҳудудига ўрнашганлар. Кейинги асрларда ҳоз. Ўзбекистоннинг жан. вилоятлари, шунингдек Хоразмга кўчиб утганлар. Бу ном ҳоз. вақтда этноним ва баъзан топоним сифатида Самарқанд, Бухоро, Хоразм, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида кўпроқ учрайди. Бухоро вилоятидаги Олот ш.нинг номи ҳам «арлот» сузининг фонетик ўзгарганидир.
Ад.: Абулғозий, Шажарайи турк, Т., 1992.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.