Arna
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 638-b. — ziyouz.com
Arna (qad. eronça Ar(ir) — suv, sanskritça arnas — suv oqimi) — Örta Osiyoda keng tarqalgan tarixiy termin. 1) Munis va Ogahiy asarlarida, vaqf va meros hujjatlarida, Xiva xonlari arxivi hujjatlarida «A.» sözi kanal nomiga qöşilib kelgan. Mas, Alfoqarna. A. atamasi zamirida «suv yöli» degan ma'no yotadi. Xorazmda boş kanal A. deb ataladi: Qiliçboyarna, Otaliqarna, Şovotarna, Urgançarna va h. k. Özbekistonning ba'zi joylarida, çunonçi Zomin, Ğallaorol, Jizzax tumanlarida kiçik jarni A. deyişadi. Qozoğistonda A. deganda daryo özani, Zarafşon etaklarida quruq özan, boşqa yerlarda soy, daryo tarmogi tuşuniladi. Çunonçi Qirğizistonda Kattaarna, Kiçikarna degan soylar, Doğistonda Arnabuloq, Arnagvay nomli joylar bor; 2) buyvolning köpinça suvda yaşaydigan bir turi arni deb ataladi; bu hayvon Mahmud Koşğariyda «suv sigiri» deb atalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРНА (қад. эронча Ар(ир) — сув, санскритча арнас — сув оқими) — Ўрта Осиёда кенг тарқалган тарихий термин. 1) Мунис ва Огаҳий асарларида, вақф ва мерос ҳужжатларида, Хива хонлари архиви ҳужжатларида «А.» сўзи канал номига қўшилиб келган. Мас, Алфоқарна. А. атамаси замирида «сув йўли» деган маъно ётади. Хоразмда бош канал А. деб аталади: Қиличбойарна, Оталиқарна, Шовотарна, Урганчарна ва ҳ. к. Ўзбекистоннинг баъзи жойларида, чунончи Зомин, Ғаллаорол, Жиззах туманларида кичик жарни А. дейишади. Қозоғистонда А. деганда дарё ўзани, Зарафшон этакларида қуруқ ўзан, бошқа ерларда сой, дарё тармоги тушунилади. Чунончи Қирғизистонда Каттаарна, Кичикарна деган сойлар, Доғистонда Арнабулоқ, Арнагвай номли жойлар бор; 2) буйволнинг кўпинча сувда яшайдиган бир тури арни деб аталади; бу ҳайвон Маҳмуд Кошғарийда «сув сигири» деб аталган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.