Aromatik uglevodorodlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 640–641-b. — ziyouz.com
Aromatik uglevodorodlar - molekulasida benzol yadrosi bölgan uglevodorodlar. A.u.ning asosiy vakillari benzol (C6H6) va uning hosilalaridir (mas, toluol — C6H5 — CH3, stirol — C6H5— SN = CH2 va b.). Benzol yadrolari kondensirlangan A.u.ga naftalin, antratsen, fenantren va b. kiradi. Ba'zi kondensirlangan A.u.ning molekulasi juda köp benzol yadrosidan taşkil topgan böladi. (Mac, koronenda 6 ta). A.u.ning asosiy manbai toşkömirni kokslaş natijasida olinadigan mahsulotlardir. Neftdan ham köp miqdorda A.u. olinadi. Ayrim A.u. sintetik usullar b-n olinadi. A.u. muhim ahamiyatli xilma-xil aromatik birikmalar oliş uçun boşlanğiç mahsulotdir. Ular yordamida aromatik ketonlar, aldegidlar, kislotalar hosil qiliş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРОМАТИК УГЛЕВОДОРОДЛАР - молекуласида бензол ядроси бўлган углеводородлар. А.у.нинг асосий вакиллари бензол (С6Н6) ва унинг ҳосилаларидир (мас, толуол — С6Н5 — СН3, стирол — С6Н5— СН = СН2 ва б.). Бензол ядролари конденсирланган А.у.га нафталин, антрацен, фенантрен ва б. киради. Баъзи конденсирланган А.у.нинг молекуласи жуда кўп бензол ядросидан ташкил топган бўлади. (Mac, короненда 6 та). А.у.нинг асосий манбаи тошкўмирни кокслаш натижасида олинадиган маҳсулотлардир. Нефтдан ҳам кўп миқдорда А.у. олинади. Айрим А.у. синтетик усуллар б-н олинади. А.у. муҳим аҳамиятли хилма-хил ароматик бирикмалар олиш учун бошланғич маҳсулотдир. Улар ёрдамида ароматик кетонлар, альдегидлар, кислоталар ҳосил қилиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.