Arpa doni
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 641–642-b. — ziyouz.com
Arpa doni — 1) qad. oğirlik ölçov birligi. Ming dona arpaning oğirligi 40,9510 -g 40,9514 g bölgani uçun 1 dona arpaning oğirligi örtaça 0,0409512 g ga teng, deb olingan. Ilgari mana şu oğirliklar böyiça misqol va qadoq qiymatlari aniqlangan. Şuning uçun qadimda 1 misqol q 100 A.d. = 4,0912 g bölgan. Lekin arpa qaysi zamon va qaysi ölkada yetiştirilganligiga qarab A.d.ning katta-kiçikligi har xil bölgan. Şuning uçun keyinçalik 1 A.d.= 0,0453 g deb qabul qilingan. 14- a. ga kelib esa 1 A.d.= 0,045 g bölgan. Hoz. vaqtda ba'zi Şarq mamlakatlarida 1 A.d.ning 0,048 g ga teng qiymati qöllanilmoqda. Ba'zan 1 A.d. = 0,052 g. A.d.ning forsça nomi jou, yana boşqa nomi şa'iradir. 1 şa'ira 0,052 g ga teng deb qabul qilingan; 2) uzunlik ölçov birligy. 1 dona arpaning eni işçi otning 6 dona yoliga yoki barmoqning oltidan biriga teng. 1 A.d. = 1/6 barmoqq6 işçi otning yoli. Agar 1 barmoq 2,18n-2,28 sm ga teng bölsa, u holda 1 A.d.= 0,36-0,38 sm.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРПА ДОНИ — 1) қад. оғирлик ўлчов бирлиги. Минг дона арпанинг оғирлиги 40,9510 -г 40,9514 г бўлгани учун 1 дона арпанинг оғирлиги ўртача 0,0409512 г га тенг, деб олинган. Илгари мана шу оғирликлар бўйича мисқол ва қадоқ қийматлари аниқланган. Шунинг учун қадимда 1 мисқол қ 100 А.д. = 4,0912 г бўлган. Лекин арпа қайси замон ва қайси ўлкада етиштирилганлигига қараб А.д.нинг катта-кичиклиги ҳар хил бўлган. Шунинг учун кейинчалик 1 А.д.= 0,0453 г деб қабул қилинган. 14- а. га келиб эса 1 А.д.= 0,045 г бўлган. Ҳоз. вақтда баъзи Шарқ мамлакатларида 1 А.д.нинг 0,048 г га тенг қиймати қўлланилмоқда. Баъзан 1 А.д. = 0,052 г. А.д.нинг форсча номи жоу, яна бошқа номи шаъирадир. 1 шаъира 0,052 г га тенг деб қабул қилинган; 2) узунлик ўлчов бирлигй. 1 дона арпанинг эни ишчи отнинг 6 дона ёлига ёки бармоқнинг олтидан бирига тенг. 1 А.д. = 1/6 бармоққ6 ишчи отнинг ёли. Агар 1 бармоқ 2,18н-2,28 см га тенг бўлса, у ҳолда 1 А.д.= 0,36-0,38 см.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.