Arqon tutiş
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 673-b. — ziyouz.com
Arqon tutiş - turkiy xalqlar töy marosimidagi qad. udumlardan biri. Kelinni kuyovnikiga olib kelayotganlarida kelinning qöşnilari, yaqinlari, mahalla va qişloq yigitlari aravaning yölini tösib, sovğa va in'om talab qiladi. Buning uçun arğamçi tortib yölni tösadilar. Arqon tutgan kişilarga kelin tomonidan oldindan tayyorlab qöyilgan noz-ne'matlar, belboğ, römolça yoki pul berişgan. Bu udum Özbekistonning barça viloyatlarida mavjud. Kelin xoh otda, xoh arava yoki maşinada bölsin, yöl-yölakay bolalar yöl tösişgan. Garçand kelin tuşgan ulov bu tösikdan bemalol ötib ketişga qodir bölsa ham, bunday qilinmagan. Aksinça qizning onasi baholiqudrat berib yuborgan tugundan nonmi, böğirsoqmi, qatlamami berilib, arqon tutuvçilarning köngli xuşnud etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРҚОН ТУТИШ - туркий халқлар тўй маросимидаги қад. удумлардан бири. Келинни куёвникига олиб келаётганларида келиннинг қўшнилари, яқинлари, маҳалла ва қишлоқ йигитлари араванинг йўлини тўсиб, совға ва инъом талаб қилади. Бунинг учун арғамчи тортиб йўлни тўсадилар. Арқон тутган кишиларга келин томонидан олдиндан тайёрлаб қўйилган ноз-неъматлар, белбоғ, рўмолча ёки пул беришган. Бу удум Ўзбекистоннинг барча вилоятларида мавжуд. Келин хоҳ отда, хоҳ арава ёки машинада бўлсин, йўл-йўлакай болалар йўл тўсишган. Гарчанд келин тушган улов бу тўсикдан бемалол ўтиб кетишга қодир бўлса ҳам, бундай қилинмаган. Аксинча қизнинг онаси баҳолиқудрат бериб юборган тугундан нонми, бўғирсоқми, қатламами берилиб, арқон тутувчиларнинг кўнгли хушнуд этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.