Arslon xojatarxon
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 646-b. — ziyouz.com
Arslon xojatarxon -15-a. bi-rinçi yarmida yaşagan davlat arbobi, şoir. Uluğbekning işonçli amirlaridan. Sabron ş. hokimi bölgan. Sakkokiy ma'lum davr uning saroyida yaşagan. A.X.T. zukko olim va iqtidorli şoir bölganligi qator manbalarda qayd etilgan. A.X.T. öz saroyida ijodkorlar yiğini ötkazişni xuş körgan. Qad. turkiy qölyozmalarni maxsus köçirtirgan va ba'zi asarlarni arab, fors, turkiy tilga tarjima qildirgan. A.X.T. turkiy adabiy til va tur-kiy (uyğur) yozuvning bilimdoni bölgan. U Ahmad Yugnakiynij «Hibat ul-haqoyiq» dostonini uyğur yozuvida köçirtirgan (1444), qölyozma oxiriga Adib Axmad haqidagi «Adibning yeri oti Yugnak erur, Sifoti ajab yer, köngillar yorur...» misralari b-n boşlanuvçi ön baytli masnaviyini ilova qildirgan.
A.X.T. ijodidan hozirça faqat şu 20 satr masnaviy ma'lum. Şoir haqida ba'zi ma'lumotlar Sakkokiy qasidalarida, Şotibiyning «Qur'on öqiş san'ati haqida»gi risolasi tarjimasining deboçasida uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРСЛОН ХОЖАТАРХОН -15-а. би-ринчи ярмида яшаган давлат арбоби, шоир. Улуғбекнинг ишончли амирларидан. Саброн ш. ҳокими бўлган. Саккокий маълум давр унинг саройида яшаган. А.Х.Т. зукко олим ва иқтидорли шоир бўлганлиги қатор манбаларда қайд этилган. А.Х.Т. ўз саройида ижодкорлар йиғини ўтказишни хуш кўрган. Қад. туркий қўлёзмаларни махсус кўчиртирган ва баъзи асарларни араб, форс, туркий тилга таржима қилдирган. А.Х.Т. туркий адабий тил ва тур-кий (уйғур) ёзувнинг билимдони бўлган. У Аҳмад Югнакийниж «Ҳибат ул-ҳақойиқ» достонини уйғур ёзувида кўчиртирган (1444), қўлёзма охирига Адиб Ахмад ҳақидаги «Адибнинг ери оти Югнак эрур, Сифоти ажаб ер, кўнгиллар ёрур...» мисралари б-н бошланувчи ўн байтли маснавийини илова қилдирган.
А.Х.Т. ижодидан ҳозирча фақат шу 20 сатр маснавий маълум. Шоир ҳақида баъзи маълумотлар Саккокий қасидаларида, Шотибийнинг «Қуръон ўқиш санъати ҳақида»ги рисоласи таржимасининг дебочасида учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.