Arvohi pir
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 604-b. — ziyouz.com
Arvohi pir (arab.— ruhlar va fors — ustoz) — şogirdning mustaqil usta böliş uçun ustozning roziligini oliş va ötmiş pirlar «arvohini şod etiş» maqsadida ötkazadigan ziyofati, yiğini.
Kosiblar an'anasiga köra, A.p.ni yirikroq kasb ahllari, çunonçi ipakçilikda töquvçilar, böyoqçilar, abrbandlar, şuningdek sartaroş, duradgor, novvoy, temirçi, sozanda va b. beradilar. A.p.da ayni kasbga tegişli hamma hunarmandlar (şogirdlar ham) va oqsoqol, devona oqsoqol, eşonbobo va payki tariyqlar qatnaşadi, boşqa kasb ahllaridan 1—2 tadan vakil (mehmon tariqasida) çaqiriladi. A.p. beruvçi bularning hammasiga nonuşta, tuşki va keçki ovqatlar berib, ziyofat qiladi. Ziyofatga ustoz yoki şogirdning yaqinlari, boşqa kasb axllari sovğa tariqasida yaxşi taomlar (issiq non, meva-çeva, ba'zan pişgan taomlar), kiyim-keçaklar ham olib keladilar. Ziyofat oxirida A.p. beruvçining «Ustozdan fotiha oliş marosimi» ötkaziladi. Marosimda usta öz şogirdiga bir dökonda iş tutiş uçun yetarli asboblar sovğa qiladi. Şogird ustoziga boş-oyoq sarpo taqdim etadi. Şogird pirining yölini qabul etadi va eşonbobo huzurida «kamarbasta» böladi. Şu b-n şogird usta nomini oladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРВОҲИ ПИР (араб.— руҳлар ва форс — устоз) — шогирднинг мустақил уста бўлиш учун устознинг розилигини олиш ва ўтмиш пирлар «арвоҳини шод этиш» мақсадида ўтказадиган зиёфати, йиғини.
Косиблар анъанасига кўра, А.п.ни йирикроқ касб аҳллари, чунончи ипакчиликда тўқувчилар, бўёқчилар, абрбандлар, шунингдек сартарош, дурадгор, новвой, темирчи, созанда ва б. берадилар. А.п.да айни касбга тегишли ҳамма ҳунармандлар (шогирдлар ҳам) ва оқсоқол, девона оқсоқол, эшонбобо ва пайки тарийқлар қатнашади, бошқа касб аҳлларидан 1—2 тадан вакил (меҳмон тариқасида) чақирилади. А.п. берувчи буларнинг ҳаммасига нонушта, тушки ва кечки овқатлар бериб, зиёфат қилади. Зиёфатга устоз ёки шогирднинг яқинлари, бошқа касб ахллари совға тариқасида яхши таомлар (иссиқ нон, мева-чева, баъзан пишган таомлар), кийим-кечаклар ҳам олиб келадилар. Зиёфат охирида А.п. берувчининг «Устоздан фотиҳа олиш маросими» ўтказилади. Маросимда уста ўз шогирдига бир дўконда иш тутиш учун етарли асбоблар совға қилади. Шогирд устозига бош-оёқ сарпо тақдим этади. Шогирд пирининг йўлини қабул этади ва эшонбобо ҳузурида «камарбаста» бўлади. Шу б-н шогирд уста номини олади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.