Arxitektonika
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 669-b. — ziyouz.com
Arxitektonika (lot. architektonike — quriliş san'ati) — san'at, köpinça me'morlik asarlarining asosiy va ikkinçi darajali qismlarining özaro mutanosibligi. A. qonunlari tizimi sifatida özaro munosabatda bölgan qismlarning uyğunligi, mutanosibligi va muvofiqligini ifodalaydi. Mac, Buxorodagi Somoniylar maqbarasi (9 — 10-a.lar). Maqbaraning hamma qismlari (kub va gumbaz sathi) handasiy mutanosiblik qonunlariga böysungan. Özbekiston me'morligida ikki xil tizimi kuzatiladi: sinçkor binolar va toku ravokli binolar. Sinçkor Ada ustun va tösinlar keng qöllaniladi. Toqu ravoqli A.da asosan ğiş-tin maxrbatli binolar yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРХИТЕКТОНИКА (лот. architektonike — қурилиш санъати) — санъат, кўпинча меъморлик асарларининг асосий ва иккинчи даражали қисмларининг ўзаро мутаносиблиги. А. қонунлари тизими сифатида ўзаро муносабатда бўлган қисмларнинг уйғунлиги, мутаносиблиги ва мувофиқлигини ифодалайди. Mac, Бухородаги Сомонийлар мақбараси (9 — 10-а.лар). Мақбаранинг ҳамма қисмлари (куб ва гумбаз сатҳи) ҳандасий мутаносиблик қонунларига бўйсунган. Ўзбекистон меъморлигида икки хил тизими кузатилади: синчкор бинолар ва току равокли бинолар. Синчкор Ада устун ва тўсинлар кенг қўлланилади. Тоқу равоқли А.да асосан ғиш-тин махрбатли бинолар яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.