Arxozavrlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 670-b. — ziyouz.com
Arxozavrlar (Archosaura) — sudralib yuruvçilar kenja sinfi. Yuqori perm davridan ma'lum. Boş suyagida 2 ta çekka suyagi va köz oddi tuynugi böladi. Çanoq suyagi 3 yoki 4 nurli. Terisi qalin sovut b-n qoplangan. A. mezozoy erasida yer yuzida eng keng tarqalgan va juda xilma-xil turlardan iborat sudralib yuruvçilar guruhi bölgan. Ayrim A. ikki oyokda tik yurgani uçun orqa oyoqlari, dumi va dumğazasi kuçli rivojlangan, lekin oldingi oyoqlari va boşi kiçik bölgan. Ötxör yoki yirtqiç hayot keçirgan A.ga tekodontlar, timsohlar, kaltakesakçanoqlilar, qöşçanoqlilar, dinozavrlar va uçar kaltakesaklar turkumlari kiradi. A.dan arxeopteriks kelib çikdan. A.dan hozir faqat timsohlar saqlanib qolgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРХОЗАВРЛАР (Archosaura) — судралиб юрувчилар кенжа синфи. Юқори пермь давридан маълум. Бош суягида 2 та чекка суяги ва кўз одди туйнуги бўлади. Чаноқ суяги 3 ёки 4 нурли. Териси қалин совут б-н қопланган. А. мезозой эрасида ер юзида энг кенг тарқалган ва жуда хилма-хил турлардан иборат судралиб юрувчилар гуруҳи бўлган. Айрим А. икки оёкда тик юргани учун орқа оёқлари, думи ва думғазаси кучли ривожланган, лекин олдинги оёқлари ва боши кичик бўлган. Ўтхўр ёки йиртқич ҳаёт кечирган А.га текодонтлар, тимсоҳлар, калтакесакчаноқлилар, қўшчаноқлилар, динозаврлар ва учар калтакесаклар туркумлари киради. А.дан археоптерикс келиб чикдан. А.дан ҳозир фақат тимсоҳлар сақланиб қолган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.