Asalari gulçangi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 683-b. — ziyouz.com
Asalari gulçangi - asalarilar gullardan yiğgan va mumkataklarga ziçlagan, ustidan asal quyilgan gul çanglari. Katakdagi gulçangning asal şimilgan yuqori qavati havoni ötkazmaydi. Anaerob şaroitlarda fermentlar, bakteriyalar, açitqi zamburuğlar ta'sirida katakda sut kislotasi miqdori ortib boradi va gulçanglar aralaşmasi asal iştirokida A. gulçangi (perga) ga aylanadi. A.g. tarkibida 13 — 60% oqsillar, 25 — 70% qand, yoğlar, mineral tuzlar, vitaminlar, fermentlar, gormonlar bor. A.g. asalarilar uçun qimmatli oqsiluglevodli ozuqa hisoblanadi. Asalarilar, ayniqsa, bahor paytida oilani östiriş davrida gulçangni köp sarflaydilar. Uning bahorda taqçilligi asalari oilalarining köpayişini töxtatib qöyadi. Bir yilda bir asalari oilasi 20 — 30 kg gulçang iste'mol qiladi. Asalari gullaridan olingan A.g. tibbiyotda yurak, oşqozon-içak, buyrak, jigar va kam-qonlik kasalliklarini davolaşda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АСАЛАРИ ГУЛЧАНГИ - асаларилар гуллардан йиғган ва мумкатакларга зичлаган, устидан асал қуйилган гул чанглари. Катакдаги гулчангнинг асал шимилган юқори қавати ҳавони ўтказмайди. Анаэроб шароитларда ферментлар, бактериялар, ачитқи замбуруғлар таъсирида катакда сут кислотаси миқдори ортиб боради ва гулчанглар аралашмаси асал иштирокида А. гулчанги (перга) га айланади. А.г. таркибида 13 — 60% оқсиллар, 25 — 70% қанд, ёғлар, минерал тузлар, витаминлар, ферментлар, гормонлар бор. А.г. асаларилар учун қимматли оқсилуглеводли озуқа ҳисобланади. Асаларилар, айниқса, баҳор пайтида оилани ўстириш даврида гулчангни кўп сарфлайдилар. Унинг баҳорда тақчиллиги асалари оилаларининг кўпайишини тўхтатиб қўяди. Бир йилда бир асалари оиласи 20 — 30 кг гулчанг истеъмол қилади. Асалари гулларидан олинган А.г. тиббиётда юрак, ошқозон-ичак, буйрак, жигар ва кам-қонлик касалликларини даволашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.