Asalari mumi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 684–685-b. — ziyouz.com
Asalari mumi — işçi asalarilar mum bezlarida işlab çiqaradigan yoğsimon suyuqlik. As.m. mum oynaçalarida joylaşgan mayda teşikçalar orqali taşqariga çiqib, havo ta'sirida qotadi va oç sariq plastinka körinişga keladi. Mumni faqat yoş arilar (10 — 20 kungaça bölgan yoşdagi) işlab çiqaradi. Mavsum davomida bitta oila 0,8 — 2 kg gaça mum i.ç.i mumkin. Mum tarkibida 300 dan oşiq elementlar bölgan murakkab aralaşma bölib, ular murakkab efirlar aralaşmasi (75% gaça), yoğ kislotalari, uglevodorodlar va b.dan iborat. Mum vitaminga boy (asalari uyasidan olingan 100 g mumda 4096 ME A vitamini bor). Soliştirma massasi 0,956 — 0,969. 62 — 72° da eriydi. Suvda erimaydi, efir, xloroform, benzol, benzin, skipidar moyida oson eriydi. Mumdan yangi asalari oilalari uçun mumparda tayyorlanadi, asosan, kosmetikada, oziq-ovqat sanoatida, tibbiyotda va texnikada işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АСАЛАРИ МУМИ — ишчи асаларилар мум безларида ишлаб чиқарадиган ёғсимон суюқлик. Ас.м. мум ойначаларида жойлашган майда тешикчалар орқали ташқарига чиқиб, ҳаво таъсирида қотади ва оч сариқ пластинка кўринишга келади. Мумни фақат ёш арилар (10 — 20 кунгача бўлган ёшдаги) ишлаб чиқаради. Мавсум давомида битта оила 0,8 — 2 кг гача мум и.ч.и мумкин. Мум таркибида 300 дан ошиқ элементлар бўлган мураккаб аралашма бўлиб, улар мураккаб эфирлар аралашмаси (75% гача), ёғ кислоталари, углеводородлар ва б.дан иборат. Мум витаминга бой (асалари уясидан олинган 100 г мумда 4096 ME А витамини бор). Солиштирма массаси 0,956 — 0,969. 62 — 72° да эрийди. Сувда эримайди, эфир, хлороформ, бензол, бензин, скипидар мойида осон эрийди. Мумдан янги асалари оилалари учун мумпарда тайёрланади, асосан, косметикада, озиқ-овқат саноатида, тиббиётда ва техникада ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.