Aşurali mehtar

Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 835-b. — ziyouz.com

Aşurali mehtar (familiyasi Yusupov) (1893.11.7, Andijon— 1980.1.5, Toşkent) — özbek xalq sozandasi. Özbekistonda xizmat körsatgan artist (1944). Xalq dorbozlari va qöğirçoqbozlarning hamkori, mehtarlik san'ati an'analarining bilimdoni surnay, karnay, noğora yöllarining ustasi. Aş. M. «Hujum», «Örtoqlar», «Layli va Majnun», «Farhod va Şirin» asarlariga musiqa bastalaşda T. Jalilov, M. Tillayevlarga hamkorlik qilgan. U. Ismoilovning «Rustam» dramasiga musiqa bastalagan. Muqimiy nomidagi musiqali drama va komediya teatri sozandasi (1940—65). San'atşunoslik i.t. intida Aş. M. ijro etgan özbek an'anaviy musiqasi nodir yozuvlari saqlanmoqda.

Aş. M. ijrosidagi Buzruk (savtlari b-n), Dugoh (ufor va savtlari b-n), Iroq (muşkiloti ufor, duçavalari b-n), Nasr (talqini b-n), Yalang davron (ufori b-n), Mustahzod (uforlari b-n), Navo (savti, muşkiloti, çarxlari b-n) kabi 40 dan ortiq mumtoz kuy Yu. Rajabiyning «Özbek xalq musiqasi» töplamidan örin olgan. U «Dorbozlar» va b. filmlarda xalq sozandasi sifatida qatnaşgan.

Ad.: Olimboyeva K.. Ahmedov M., Özbekiston xalq sozandalari, T., 1959.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

АШУРАЛИ МЕҲТАР (фамилияси Юсупов) (1893.11.7, Андижон— 1980.1.5, Тошкент) — ўзбек халқ созандаси. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист (1944). Халқ дорбозлари ва қўғирчоқбозларнинг ҳамкори, меҳтарлик санъати анъаналарининг билимдони сурнай, карнай, ноғора йўлларининг устаси. Аш. М. «Ҳужум», «Ўртоқлар», «Лайли ва Мажнун», «Фарҳод ва Ширин» асарларига мусиқа басталашда Т. Жалилов, М. Тиллаевларга ҳамкорлик қилган. У. Исмоиловнинг «Рустам» драмасига мусиқа басталаган. Муқимий номидаги мусиқали драма ва комедия театри созандаси (1940—65). Санъатшунослик и.т. интида Аш. М. ижро этган ўзбек анъанавий мусиқаси нодир ёзувлари сақланмоқда.

Аш. М. ижросидаги Бузрук (савтлари б-н), Дугоҳ (уфор ва савтлари б-н), Ироқ (мушкилоти уфор, дучавалари б-н), Наср (талқини б-н), Яланг даврон (уфори б-н), Мустаҳзод (уфорлари б-н), Наво (савти, мушкилоти, чархлари б-н) каби 40 дан ортиқ мумтоз куй Ю. Ражабийнинг «Ўзбек халқ мусиқаси» тўпламидан ўрин олган. У «Дорбозлар» ва б. фильмларда халқ созандаси сифатида қатнашган.

Ад.: Олимбоева К.. Аҳмедов М., Ўзбекистон халқ созандалари, Т., 1959.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.