Assotsiatsiya

Assotsiatsiya (biol.da) - tuzilişi va turlar tarkibi bir xil, turlarining taşqi muhit va bir-biri b-n munosabatlari öxşaş bölgan fitotsenozlar majmui. A,— ösimliklar tasnifining asosiy birligidir. U muayyan muhit şaroiti — iqlim, tuproq va hayvonlar tarkibi b-n boğliq. Bitta A.ga mansub ösimliklarning rivojlaniş muddatlari va yaşaş şaroiti öxşaş böladi. Har bir A. boşqasidan ösimliklar qoplamining muayyan mahsuddorligi b-n farq qiladi. Taşki muhit şaroiti va flora tarkibi özgarişi b-n A. ham özgaradi. Mac, Yevropaning hoz. keng bargli örmonlari uçlamçi davrdagi nina bargli örmonlar örniga paydo bölgan. Öz navbatida bu örmonlar örnida kelajakda boşqa ösimliklar A.si vujudga kelişi mumkin. Har bir A. öz arealiga ega. Relyef, gidrolik rejim va tuproq şaroitining özgarişi, antropogen omillarning bevosita (yerlarning uzlaştirilişi, gidrotexnik inşootlar qurilişi) yoki bilvosita (mol boqilişi) ta'sirida A. tubdan özgarişi mumkin. Turli A.ning nomi ular tarkibida eng köp uçraydigan bitta yoki bir neçta ösimlik orqali ifodalanadi (mas, çöl şaroitida qönğirboş-şuvoq yoki saksovul A.si; töqaylarda qamiş-qiyoq, qizilmiyaajriq yoki turanğil-terak A.si; toğlarda yonğoq-toğolça, dölana-olma yoki arça A.si). A.ni baholaşda dominant ösimlikning xususiyatlari hisobga olinadi. A. tuşunçasi ösimliklar krplamini xaritaga tuşiriş, ular uçun mos bölgan hududlarni töğri r-nlaştiriş va tabiiy resurelardan oqilona foydalaniş kabi muammolarni hal etişda katta ahamiyatga ega.