Astragal
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 714-b. — ziyouz.com
Astragal (Astragalus) — burçoqdoşlar oilasiga mansub ösimliklar turkumi. Öt, çala buta va ba'zan butalardan iborat. 1600 turi bor. Barglari odatda murakkab, toq patsimon. Gullari kallak yoki boşoqsimon töpgulda joylaşgan. Mevasi —dukkak. Örta Osiyoda 592 va Özbekistonda 250 turi ösadi. Talayginasi (nöxatak, singren) yaxşi yem-xaşak hisoblanadi. Kopetdoğ va Turkmanistonda ösadigan A.dan (A. piletocladus, A. turcmenorum) tibbiyotda, qandolat sanoatida va texnikada qöllaniladigan, suvda erimay, faqat bökadigan tragakant yelimi olinadi. Ayrim turlarining yer ustki qismi tarkibida glitserizin moddasi, flavonoidlar va mikroelementlar bor. Damlamasi gipertoniya kasalligini davolaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АСТРАГАЛ (Astragalus) — бурчоқдошлар оиласига мансуб ўсимликлар туркуми. Ўт, чала бута ва баъзан буталардан иборат. 1600 тури бор. Барглари одатда мураккаб, тоқ патсимон. Гуллари каллак ёки бошоқсимон тўпгулда жойлашган. Меваси —дуккак. Ўрта Осиёда 592 ва Ўзбекистонда 250 тури ўсади. Талайгинаси (нўхатак, сингрен) яхши ем-хашак ҳисобланади. Копетдоғ ва Туркманистонда ўсадиган А.дан (A. piletocladus, A. turcmenorum) тиббиётда, қандолат саноатида ва техникада қўлланиладиган, сувда эримай, фақат бўкадиган трагакант елими олинади. Айрим турларининг ер устки қисми таркибида глицеризин моддаси, флавоноидлар ва микроэлементлар бор. Дамламаси гипертония касаллигини даволашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.